Dünya ülkelerinin vatandaşlık verme kriterlerini iki ana kategoriye ayıran haritayı şu şekilde özetleyelim.
1. Jus Soli (Toprak Esası – Mavi Ülkeler)
• Eğer bir kişi bu ülkelerde doğarsa, ebeveynlerinin uyruğuna bakılmaksızın otomatik olarak vatandaşlık kazanır.
• ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin, Meksika ve bazı Afrika ülkeleri bu sistemi uyguluyor.
• Bu, özellikle göçmenler için avantajlı bir sistem olup, yeni nesillerin vatandaşlık edinmesini kolaylaştırıyor.
2. Jus Sanguinis (Kan Esası – Kırmızı Ülkeler)
• Bu ülkelerde doğan bir kişi, otomatik olarak vatandaşlık kazanmaz. Vatandaşlık, ebeveynlerinin uyruğuna bağlıdır.
• Avrupa, Asya, Afrika’nın büyük bölümü ve Orta Doğu’daki ülkeler bu sistemi benimsemiş.
• Bu sistem, ulusal kimliği ve etnik yapıyı koruma amacı taşısa da, özellikle göçmen topluluklar için vatansızlık (statelessness) gibi sorunlara yol açabilir.
• ABD ve Kanada gibi göçmen kabul eden ülkeler Jus Soli sistemini benimsiyor, çünkü bu, göçmen entegrasyonunu kolaylaştırıyor.
• Avrupa ve Asya ülkeleri genellikle Jus Sanguinis sistemini kullanıyor, çünkü vatandaşlık kavramını kültürel ve etnik kökene dayandırıyorlar.
• Bazı Afrika ülkeleri mavi ile işaretlenmiş, bu da eski sömürge yasalarından kaynaklanıyor olabilir.
