Dünyadaki kara parçalarının dağılımı oldukça dengesiz. Bazı ülkeler devasa yüzölçümlerine sahipken, birçok ülke dünya haritasında nokta kadar yer kaplıyor. Yüzölçümü bakımından en büyük ülkeler, yalnızca topraklarının genişliğiyle değil; barındırdıkları doğal kaynaklar, ekilebilir alanlar ve orman varlıklarıyla da dikkat çekiyor.

Aşağıda, 2025 itibariyle yüzölçümü açısından dünyanın en büyük 15 ülkesi, hem kara alanı miktarıyla hem de orman ve tarım arazilerinin oranlarıyla birlikte listelenmiştir. Veriler Visual Capitalist ve Dünya Bankası kaynaklıdır.

Haritadaki yüzölçümü birimi mil kare (mi²) yani square miles olarak verilmiş. Ancak uluslararası ve özellikle Türkiye’deki okuyucular için daha yaygın olan birim kilometrekare (km²) olduğu için, karşılıklarını da paylaşayım:

Mil Kare (mi²) ile Kilometrekare (km²) Dönüşüm Oranı:

1 mil² ≈ 2.59 km²

Aşağıda listedeki her ülkenin hem mil², hem de yaklaşık km² karşılıklarıyla düzenlenmiş hali yer alıyor:

Dünyanın En Büyük 15 Ülkesi (Yüzölçümüne Göre, mi² ve km²)

1. Rusya – 6.2 milyon mi² ≈ 16.1 milyon km²

2. Çin – 3.6 milyon mi² ≈ 9.3 milyon km²

3. ABD – 3.5 milyon mi² ≈ 9.1 milyon km²

4. Kanada – 3.4 milyon mi² ≈ 8.8 milyon km²

5. Brezilya – 3.2 milyon mi² ≈ 8.3 milyon km²

6. Avustralya – 3.0 milyon mi² ≈ 7.8 milyon km²

7. Hindistan – 1.2 milyon mi² ≈ 3.1 milyon km²

8. Arjantin – 1.1 milyon mi² ≈ 2.8 milyon km²

9. Kazakistan – 1.0 milyon mi² ≈ 2.6 milyon km²

10. Cezayir – 920 bin mi² ≈ 2.4 milyon km²

11. Demokratik Kongo Cumhuriyeti – 875 bin mi² ≈ 2.3 milyon km²

12. Suudi Arabistan – 830 bin mi² ≈ 2.1 milyon km²

13. Meksika – 751 bin mi² ≈ 1.9 milyon km²

14. Endonezya – 731 bin mi² ≈ 1.8 milyon km²

15. Sudan – 721 bin mi² ≈ 1.87 milyon km²

1933 yılı, Avrupa Yahudileri için tarihin en kritik dönüm noktalarından biriydi. İkinci Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde, Avrupa kıtasında milyonlarca Yahudi yaşıyor ve büyük çoğunluğu Orta ve Doğu Avrupa’daki topluluklarda yoğunlaşıyordu. Bu yıllar, Avrupa Yahudiliğinin zengin kültürel yaşamını sürdürdüğü, ancak aynı zamanda büyük bir tehdit altına girmeye başladığı dönemin de başlangıcıydı.

O dönemin demografik haritası, Nazilerin Almanya’da iktidara gelmesiyle birlikte Yahudi nüfusunun sistematik olarak hedef alınacağının sinyallerini veriyordu. 1933 yılı verileri, hem Yahudi nüfusunun Avrupa’daki yoğunluğunu hem de hangi ülkelerde ne kadar yaşadığını gösteriyor. Bu yazıda, o yıl itibariyle Avrupa ülkelerinde bulunan Yahudi nüfuslarını ülke bazlı olarak listeliyoruz.

1933 Yılında Avrupa’daki Yahudi Nüfusları (Ülke Bazlı)

• Polonya: 2.820.000

• Sovyetler Birliği: 2.790.000

• Romanya: 760.000

• Almanya: 530.000

• Macaristan: 450.000

• Çekoslovakya: 360.000

• Birleşik Krallık: 310.000

• Fransa: 300.000

• Avusturya: 220.000

• Litvanya: 160.000

• Letonya: 100.000

• Yunanistan: 90.000

• Türkiye: 80.000

• Yugoslavya: 70.000

• Bulgaristan: 60.000

• İtalya: 50.000

Not: Bu veriler 1933 yılına, yani Holokost öncesine aittir. Takip eden yıllarda Yahudi nüfusunun büyük bölümü savaş, soykırım ve göç nedeniyle dramatik şekilde değişmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde silah sahipliği, hem kültürel hem de hukuki açıdan derin köklere sahip, dünyada eşi benzeri olmayan bir durumdur. Türkiye’de silahlanma karşıtlığı devam ederken, ABD’de bazı eyaletlerde her iki kişiden birinin silahının olduğu göze çarpıyor.

ABD’deki Silahlanmayla İlgili Merak Edilenler

– 1971’de yapılan Anayasa Değişikliği (Second Amendment), Amerikan vatandaşlarına silah bulundurma ve taşıma hakkı tanır: “Bir milis kuvvetin özgür bir devlet için gerekli olduğu düşünülerek, halkın silah bulundurma ve taşıma hakkı ihlal edilemez.”

– ABD’de silah, sadece bir güvenlik aracı değil; aynı zamanda bir özgürlük, bağımsızlık ve bireysel güç simgesi olarak görülür.

– Özellikle güney ve batı eyaletlerinde (Texas, Wyoming, Alabama vs.) silah kültürü çok güçlüdür.

– Avcılık, spor atıcılığı ve açık arazi yaşantısı gibi nedenlerle silah günlük yaşamın parçası olabiliyor.

– ABD, dünya genelinde kişi başına en fazla silaha sahip olan ülke. 2023 verilerine göre ABD’de 400 milyondan fazla sivil silah bulunduğu tahmin ediliyor; bu da kişi başına yaklaşık 1.2 silah anlamına geliyor.

– Bazı eyaletlerde her 2 kişiden biri silah sahibi.

– Silah alımı ve taşınması federal yasalarla düzenlenir, ancak eyalet yasaları arasında büyük farklılıklar vardır. Örneğin: Kaliforniya’da çok sıkı silah yasaları varken, Texas’ta açık taşıma (open carry) bile serbest olabilir.