Küresel ekonomi, pandemi sonrası toparlanmaya devam ederken bazı ülkeler diğerlerinden çok daha hızlı bir büyüme temposu yakalıyor. 2025 yılı için Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan tahminler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde ciddi büyüme potansiyeline işaret ediyor.

Bu veriler bize, ekonomik kalkınmada sadece büyük ekonomilerin değil, petrol keşifleri, altyapı yatırımları ve bölgesel istikrar gibi faktörlerden yararlanan küçük ülkelerin de öne çıktığını gösteriyor.

Başta Güney Sudan, Guyana ve Libya olmak üzere birçok ülke, 2025’te dünya ortalamasının çok üzerinde bir büyüme gösterecek. Özellikle doğal kaynak keşifleri ve yatırımların artması, bu ülkelerin büyüme projeksiyonlarını rekor seviyelere taşıdı.

1. Güney Sudan – %27,2

2. Guyana – %14,4 (Petrol keşfedildi)

3. Libya – %13,7

4. Senegal – %9,3

5. Palau – %8,5

6. Sudan – %8,3

7. Uganda – %7,5

8. Nijer – %7,3

9. Makao Özel İdare Bölgesi – %7,3

10. Butan – %7,2

11. Moğolistan – %7,0

12. Zambiya – %6,6

13. Benin – %6,5

14. Etiyopya – %6,5

15. Ruanda – %6,5

16. Hindistan – %6,5

17. Fildişi Sahili – %6,4

18. Filipinler – %6,1

19. Vietnam – %6,1

20. Cibuti – %6,0

(Dünya ortalaması: %3,2)

Afrika Ülkelerinin Büyümesi Dikkat Çekici

Özellikle Güney Sudan’ın %27,2 gibi çarpıcı bir büyüme oranı dikkat çekiyor. Bu büyümenin temel sebebi, ülkede petrol üretiminin yeniden ivme kazanması ve siyasi istikrarsızlık sonrası toparlanma süreci.

Guyana ise son yıllarda keşfedilen dev petrol rezervlerinin etkisiyle ciddi bir ekonomik patlama yaşıyor. Afrika ülkelerinden Senegal, Uganda ve Nijer gibi ülkeler de altyapı yatırımları ve tarım-enerji projeleri sayesinde önemli büyüme gösterecek.

Asya tarafında ise Hindistan, Filipinler, Vietnam ve Moğolistan gibi ülkeler, güçlü iç talep ve ihracat odaklı büyüme modelleri ile dikkat çekiyor.

Sonuç olarak 2025 yılı, gelişmekte olan ekonomilerin küresel büyümeye önemli katkı sağlayacağı bir yıl olacak. Enerji kaynakları, altyapı projeleri ve bölgesel kalkınma planları, birçok ülkenin dünya sahnesinde daha güçlü bir konum edinmesini sağlayabilir.

Teknolojik ilerlemenin ve ekonomik kalkınmanın motor gücü olan Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) çalışmaları, ülkelerin küresel rekabetteki yerini belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Eğitim, sanayi, sağlık, savunma ve enerji gibi pek çok alanda inovasyonun kaynağı olan bu yatırımlar, aynı zamanda ekonomik büyümeyi ve sürdürülebilir kalkınmayı destekler.

Görselde yer alan veriler, ülkelerin Ar-Ge’ye ne kadar bütçe ayırdığını gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) oranına göre gösteriyor. 2023 yılı verilerine göre İsrail, Ar-Ge’ye GSYH’sinin %6.3’ünü ayırarak dünya lideri olurken, onu Güney Kore ve Tayvan gibi Asya’nın teknoloji devleri izliyor. Avrupa ülkeleri de ciddi yatırımlar yaparak listeye üst sıralardan giriyor.

GSYH’ye Oranla En Fazla Ar-Ge Harcaması Yapan Ülkeler

1. İsrail – %6.3

2. Güney Kore – %5.0

3. Tayvan – %4.0

4. İsveç – %3.6

5. Japonya – %3.4

6. ABD – %3.4

7. Avusturya – %3.3

8. İsviçre – %3.3

9. Belçika – %3.3

10. Almanya – %3.1

11. Finlandiya – %3.1

12. Danimarka – %3.0

13. Çin – %2.6

14. İzlanda – %2.7

15. Birleşik Krallık – %2.8

16. Hollanda – %2.2

17. Fransa – %2.2

18. Slovenya – %2.1

19. Polonya – %1.6

20. İrlanda – %1.6

21. Yeni Zelanda – %1.5

22. Yunanistan – %1.5

23. Türkiye – %1.4

24. Hırvatistan – %1.4

25. Macaristan – %1.4

26. İtalya – %1.3

27. Norveç – %1.9

28. Singapur – %1.8

29. Kanada – %1.8

30. Estonya – %1.8

31. Avustralya – %1.7

32. Portekiz – %1.7

33. İspanya – %1.5

34. Çekya – %1.8

35. Slovakya – %1.0

36. Litvanya – %1.0

37. Lüksemburg – %1.0

38. Letonya – %0.8

39. Bulgaristan – %0.8

40. Romanya – %0.5

41. Şili – %0.4

42. Kolombiya – %0.3

43. Kosta Rika – %0.3

44. Arjantin – %0.6

45. Güney Afrika – %0.6

– İsrail ve Güney Kore, Ar-Ge’ye en çok kaynak ayıran ülkeler olup teknoloji ve savunma sektörlerinde önemli atılımlar yapıyorlar.

– Çin, 2000 yılından bu yana Ar-Ge harcamasını 18 kat artırarak 2023’te 723 milyar dolara ulaştı.

– Türkiye, %1.4’lük oranıyla henüz OECD ortalamasının altında yer alıyor ancak son yıllarda bu alanda artan yatırımlarla dikkat çekiyor.

– Avrupa ülkeleri, genel olarak %2 ve üzeri oranlarla güçlü Ar-Ge politikaları benimsiyor.

Bu liste, bir ülkenin sadece ekonomik değil, bilimsel ve teknolojik altyapısının da ne denli gelişmiş olduğuna dair önemli bir göstergedir. Ar-Ge’ye yapılan yatırım, uzun vadede hem refah seviyesini hem de rekabet gücünü belirler.

2022 yılı itibarıyla Çin’e dış borcu olan ülkelerin listelendiği, Dünya Bankası verilerinin kaynak olarak ele alındığı bu yazıda, Çin’e borçu olan ülkeleri ele aldık.

Dış borç, bir ülkenin yabancı kreditörlere – bu durumda Çin’e – olan borcunu ifade eder. Çin son 20 yılda çok sayıda kalkınmakta olan ülkeye altyapı ve kalkınma kredileri vererek küresel ölçekte önemli bir alacaklı haline gelmiştir.

Çin’e En Fazla Borcu Olan Ülkeler

1. Pakistan – 26.6 milyar dolar

2. Angola – 21.0 milyar dolar

3. Sri Lanka – 8.9 milyar dolar

4. Etiyopya – 6.8 milyar dolar

5. Kenya – 6.7 milyar dolar

6. Zambiya – 6.1 milyar dolar

7. Bangladeş – 6.1 milyar dolar

8. Laos – 5.3 milyar dolar

9. Mısır – 5.2 milyar dolar

10. Nijerya – 4.3 milyar dolar

11. Ekvador – 4.1 milyar dolar

12. Kamboçya – 4.0 milyar dolar

13. Belarus – 3.9 milyar dolar

14. Fildişi Sahili – 3.9 milyar dolar

15. Kamerun – 3.8 milyar dolar

16. Güney Afrika – 3.4 milyar dolar

17. Kongo (Brazzaville) – 3.4 milyar dolar

18. Brezilya – 3.4 milyar dolar

19. Moğolistan – 3.0 milyar dolar

20. Arjantin – 2.9 milyar dolar

Çin’in Küresel Kredi Stratejisi

• Çin, başta Afrika ve Asya olmak üzere birçok gelişmekte olan ülkeye kredi vererek altyapı yatırımlarını destekliyor.

• Bu kredilerin büyük bir kısmı “Kuşak ve Yol Girişimi (BRI)” kapsamında veriliyor.

• Eleştirmenler, Çin’in bu stratejisini “borç tuzağı diplomasisi” olarak tanımlıyor – yani ülkeleri borçlandırarak siyasi veya ekonomik nüfuz kazanmak.

Kaynak: Visual Capitalist