Ebubekir el Bağdadi’nin Yeniden Ortaya Çıkışı

Ajans Haber
-
0
Ebubekir el Bağdadi’nin Yeniden Ortaya Çıkışı

IŞİD (Irak Şam İslam Devleti) lideri Ebubekir el Bağdadi’ye ait yeni bir video, örgüte ait haber ajansı olan Furkan Medya aracılığıyla dün (29.04.2019) yayınlandı. Bugünkü çalışmada videonun analizini gerçekleştireceğim.

Ebubekir el Bağdadi’nin yeniden ortaya çıkışı videosunun dünya üzerinde bu denli gündem olmasının sebebi, örgütün faaliyetlerinin daha geniş coğrafyalara yayılmasıyla beraber, şüphesiz en son 5 yıl önce kendisini kameralar karşısında görmemizdi. 2014 yılında Musul’un bugün Irak Ordusu’nun bombardımanı sonucu yıkılan Nur Cami‘nde kameralara yansıyan İbrahim Avvad İbrahim Ali el-Bedri El Bağdadi, belki de örgütün bugün global eylemler gerçekleştirmesindeki en büyük faktör olan “hilafetin geri geldiğini” ilan etmesiyle karşımıza çıkmıştı.

Videonun analizine geçmeden önce, örgütün ideolojik temellerini anlamak hakkında bazı kritik bilgileri paylaşacağım:

1.) Öncelikle realist bir değerlendirme için, Bağdadi’nin “hilafet ilanından önceki” hayatına bakmak gerekir. Bir yerden ortaya çıkıp, bugün bu projeyi ortaya koyuyoruz yaklaşımından ziyade, Iraklı, üniversite eğitimi görmüş bir kişinin, örgüt liderliğinden önceki hapishane hayatını, orada edindiği fikirleri, El Kaide’ye yaklaşımını, ABD’nin Irak’ı işgali sırasındaki tavrını ve düşüncelerini anlamak için, biyografisi hakkında nitelikli bir araştırma gereklidir.

2) Örgüt ilgili şahısla ortaya çıkan bir yapılanma değil öncesinde Ebu Musab Zerkavi,Ebu Hamza el Muhacir, Ebu Ömer, Ebu Eyyub el Mısri gibi kişilerin daha önce ilgili yapılanmaya öncülük ettiği ve yapılanmanın temelinin Irak çöllerinde atıldığını bilmek lazım gelir. Tabi yapılanmalarda Usame Bin Ladin‘in etkilerinden bahsetmeden geçmek, bilgiyi eksik bırakacaktır.

3) Örgütün temel anlamda ideolojisini anlamak için Selefi İslam anlayışı ve bu anlayışın fikir adamlarının, bugün sanıldığı gibi Suudi Arabistan’ın kuruluşuyla beraber ortaya çıkmadığını, yüzyıllar öncesine dayanan bir yaklaşım olduğunu idrak etmek gerekir. Çünkü bugün örgütün eylemlerinin tamamı bu menhec (yöntem) olarak bilinen bir hareketle meydana gelmiştir. (Türbelerin yıkılması, Sufi camilerine saldırılar, Şiilerin tekfiri gibi.)

Şimdi videoya devam edebiliriz… Videoda önemli noktalar:

Görüntü Washington Post'tan alınmıştır.
Görüntü Washington Post’tan alınmıştır.

1.) Görüntülerin yeni olduğundan eminiz, çünkü örgüt liderinin gerçekleştirdiği konuşmada, 21 Nisan’da gerçekleştirilen, yaklaşık 350 kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce kişinin yaralandığı Sri Lanka saldırılarını memnuniyetle karşıladığını, saldırıların ABD öncülüğündeki koalisyonun YPG‘yi desteklemek için Baghuz‘u bombalamasının intikamı şeklinde yorumladığını biliyoruz.

2.) Bağdadi’nin öldürüldüğü konusunda Rusya’dan, Irak’tan bazen Türkiye’nin yerel kanallarından yapılan, hatta bunun örgüt tarafından da onaylandığı meselesinde ısrarcı olan yayın kuruluşlarının yanıldığı ortaya çıkmış oldu. Örgüt liderinin 5 yıl içinde fiziksel olarak oldukça yıprandığı gözlemlenmekle beraber, diri olduğunu görüyoruz.

Ebu Musab el Zerkavi
3.) Bağdadi’nin yeni görüntüsünün, örgütün eski liderlerinden Ebu Musab Zerkavi’nin önceki tarihlerde yayınlanmış görüntülerine benzediğini görmekteyiz. Bir yastığa yaslanmış, arkasında Kalashnikov silahının bulunduğu bu görüntülere, Usame Bin Ladin’in önceki ropörtajlarının da hatta bugün düşman halde bulunan, El Kaide lideri Zevahiri ile de benzediğini görüyoruz.

4.) Türkiye Vilayeti İlanı.. Son madde, kuşkusuz Türkiye Cumhuriyeti açısından en ehemmiyetli maddedir. Yayınlanan görüntüde örgütün kuvvetle muhtemel yönetim kadrosundan bir militan, Bağdadi’ye “Türkiye Vilayeti” isimli bir dosya veriyor. Dosyanın içeriği hakkında bilgi paylaşımı yapılmıyor, sadece başlıktan bunu görebiliyoruz. Video içinde, aynı zamanda Şam Vilayeti, Yemen Vilayeti, Somali, Orta Afrika ve Kafkas Vilayetleri olarak dosyalara göz attığını görüyoruz.

Toplayacak olursak, videonun yayınlanma tarihinin bugünlerde seçilmesi kuşkusuz tesadüf değildir. Suriye ve Irak’ta topraklarının tamamını kaybeden örgütün, dünyanın diğer bölgelerinde motivasyon yakalayabilmek adında, liderinin ortaya çıkması gerektiği konusunda bir karar aldığı açıktır. Ayrıca, örgütün, ideolojisinden kaynaklanan saldırılarda süreklilik halinin tekrarına yeniden vurgu yapılmıştır. Buna bağlı olarak Bağdadi’nin olası etkisiz hale getirilişinin ardından örgütün yıkılma sürecine gireceği konusundaki analizlere pek katılmıyorum. Çünkü daha önce yukarıda ismi geçen eski liderlerin tamamı etkisiz hale getirilmiş, kısa bir süre yeniden yapılanmanın ardından örgüt yaklaşık 16 senedir varlığını sürdürmüştür. Bu konuda batılı bazı akademisyenlerin, örgütle savaşın silahlı yolla değil, ideolojik yolla yapılması gerektiği, ılımlı İslam’ın bölge halklarına anlatılmasının lazım geldiği, politikacıların da özellikle müslümanlar üzerinde ayrıştırıcı bir dil kullanmaması ve birleştirici siyaset gütmeleri gerektiğine dair yaklaşımları gelişmektedir.

https://stratejikortak.com/2017/09/isid-hakkindabilgi.html

Haşimi Ailesi’nin Osmanlı İsyanları ve Kurduğu Krallıklar

Editör
-
0
Haşimi Ailesi’nin Osmanlı İsyanları ve Kurduğu Krallıklar

Adını Hz. Peygamber’in büyük dedesi Hâşim b. Abdümenâf’a nisbetle alan, Hz. Hasan’ın soyundan gelen ve X. yüzyıldan 1924 yılına kadar Mekke emirliğini elinde bulunduran aile. II. Ebû Nümeyy’in ölümüyle birlikte (1584) Hâşimî soyundan gelen ve Mekke’nin idaresi için birbiriyle mücadele eden üç aile ortaya çıktı: Zevî Zeyd, Zevî Berekât, Zevî Avn.

1830’lardan itibaren emirlerin Zevî Zeyd ve Zevî Avn ailelerinden seçilmesi âdet haline geldi. Osmanlı sultanları şerif ailelerinden herhangi birine emirliği tevdi edebiliyordu.

1851-1856 ve 1880-1882 yılları arasında Zevî Zeyd ailesinden Abdülmuttalib Efendi’nin emirliği hariç tutulursa son dönem emirlerinin hepsi Zevî Avn ailesinden seçilmişti.

Hem son dönemde Mekke yönetimindeki üstünlükleri hem de gerçekleştirdikleri “Arap Devrimi” sebebiyle Zevî Avn ailesine ayrı bir parantez açmak gerekir.

Osmanlı’ya isyan başlatan Zevî Avn ailesinden Şerif Hüseyin b. Ali’dir.

Hüseyin, amcası ve o dönemin Mekke emiri Avnürrefik b. Muhammed’in talebiyle 1893 yılında İstanbul’a sürgüne gönderilmiş, II. Abdülhamid tarafından özellikle göz hapsinde tutulması istenmiştir.

II. Meşrutiyet’in ilanı, İttihatçıların yönetimde söz sahibi olması ve Sultan’ın yönetimdeki gücünün düşmesiyle birlikte Hüseyin, Mekke emiri olarak seçilmiştir.

Meşrutiyet’in ilanından sonra Mekke emiri olarak atanan Şerif Abdulillah yolda vefat etmiş, Hüseyin’in 2. büyük oğlu Abdullah’ın hatıratında verdiği bilgiye göre onun yerine Hüseyin hak talep etmiş; bu talebine İttihatçıların karşı çıkmasına rağmen Abdülhamid Han onay vermiştir. Fakat genel kanı, bunun tersi yöndedir çünkü Abdülhamid Han Hüseyin’i özellikle sürgüne getirtmiş ve gözetimi altında tutmuştur. Bu yanlış kararın verilmesinde devlet yönetiminde yeterli tecrübesi olmayan İttihatçılar etkili olmuş olabilir. O dönemi yaşayan ve aileye yakın olan Mahmud Nedim Bey’in aktardığı bilgiler de bu yöndedir; ancak şu da kesindir ki İttihatçılar; Hüseyin’in, emirliği ve sonrasındaki isyan döneminde onunla sürekli bir çekişme içerisinde olmuşlardır, hatta Hüseyin bu isyanının bir gerekçesi olarak İttihatçıları ve onların “batılılaşma” istekleri iddiasını öne sürmektedir.

1908 yılında emirliğe gelen Şerif Hüseyin, I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle birlikte isyan etmiştir.

Emir ve oğulları, emirliğinin ilk dönemlerinden itibaren İstanbul, İstanbul’un atadığı Mekke, Medine, Taif valileri ve bölgedeki Osmanlı ordularının komutanlarıyla sürekli çekişme halinde olmuştur. Osmanlı’nın Medine’ye kadar pek çok zorluğa rağmen getirdiği Hicaz Demiryolu’nun Mekke’ye ulaşmasını, bölgede hacılara rehberlik ve develerle ulaşım hizmeti sağlayan halkın ekonomik olarak zarar göreceği gibi gerekçelerle engellemiştir. Osmanlı Devleti’nin Hicaz’dan cihat için talep ettiği askerleri göndermek amacıyla İstanbul’u sürekli oyalayan, asker göndermek için sunduğu şartları Osmanlı Devleti’nin kabul etmesine rağmen İstanbul’a verdiği sözleri yerine getirmeyen Hüseyin ve Hâşimî soyunun Zevî Avn ailesi; Devlet’in en zor zamanlarından birinde Araplara gereken önemin verilmediği, Arapların Türkleştirilmek istendiği gibi gerekçelerle Osmanlı’ya savaş açmıştır.

Osmanlı Devleti isyanın hemen ardından temmuz başında Mekke emirliğine Zevî Zeyd ailesine mensup Şerif Ali Haydar’ı tayin etmesine rağmen Şerîf Ali Haydar isyan sebebiyle Mekke’ye gidememiştir.

1916 yılında kendini “Arap Kralı” ilan eden Hüseyin’in bu cesur davranışının arkasında İngilizlerden oğlu Abdullah (ona da Mısır Hidivi aracılık etmiştir) vasıtasıyla aldığı destek yatmaktadır.

Abdullah, Hicaz’ın İstanbul mebusuydu. İstanbul’a yaptığı yolculuklarda Mısır mola noktasıydı, burada Hidiv’in konuğu olurdu. Yine bu konaklamalardan birinde Hidiv vasıtasıyla Sir Lawrence Storrs ve Lord Kitchener ile görüşmüştür. Storrs, Hüseyin ile İngiltere’nin Mısır yüksek komiseri Sir Henry McMahon’un yazışmalarını sağlamıştır.

Bu yazışmalar, Arapları Osmanlı’ya ve Türklere isyana götüren yolun kaldırım taşlarını döşemiştir. Araplar isyanları süresince İngilizlerden silah, mühimmat, hava, deniz ve piyade desteği almışlardır.

Britanya; Hâşimîlere batıda Lübnan’ın, doğuda ve güneyde ise Hint hükümetiyle anlaşmalı olan Arap emirliklerinin sınıra dahil olmadığı; Arap yarımadası, Irak ve Suriye’nin tamamını içeren bir Arap Krallığı vaad etmişti. Dahil olmayan emirlikler şunlardı: Necid’deki Al-i Suud emirliği, Kuveyt emirliği, Bahreyn emirliği, Muskat ve Umman sultanlığı, Hadramut ve Lahic sultanlığı, Aden sömürgesi ve bunun komşusu olan altı bölge. Hüseyin’e Adana ve Mersin dahi önerilmiş fakat buralar yüzde yüz Arap yurdu olmadığı için dahil edilmemiştir.

Hüseyin’in Hâşimî krallığı kısa sürdü. Necid’den harekete geçen Abdülazîz b. Suûd’un kuvvetleri 1924 yılının ekim ayında Mekke’yi ele geçirdi. Bunun üzerine Şerîf Hüseyin, yerine oğlu Emîr Ali’yi Hicaz kralı olarak bırakıp önce Akabe’ye çekildi, oradan da 1925’te Kıbrıs’a iltica etmek zorunda kaldı; Emîr Ali de Abdülazîz b. Suûd’un Hicaz’ı tamamıyla ele geçirmesinden sonra babasının arkasından gitti. Böylece tarihte ilk defa ortaya çıkmış olan Hicaz Hâşimî Krallığı 9 yılda (1916-1925) tarihe karışmış oldu.

Şerîf Hüseyin’in Faysal, Abdullah, Ali ve Zeyd adlarında dört oğlu vardı. İlk 3 oğlu Arap İsyanı’nın sürdürülmesinde önemli vazifelerde bulunmuş ve Arap ordularının komutanlıklarını yapmışlardır. En büyük oğlu Ali, Batı Arap Ordusu’nu; 2. büyük oğlu Abdullah, Doğu Arap Ordusu’nu; 3. büyük oğlu Faysal Kuzey Arap Ordusu’nu kumanda etmiştir.

İsyan süresince bu ordular, Osmanlı-Türk ordularıyla İngilizlerin ve Fransızların da desteğiyle çok kanlı ve çetin savaşlar yapmışlardır. İsyan süresince Medine Müdafii Fahreddin (Türkkan) Paşa, 3 Arap Ordusu’nun üçüne karşı birden Medine’yi Arapların dahi takdir ettiği bir kahramanlıkla savunmuş, Haşimilerin kısa sürede Hicaz’da birliği sağlamasını engellemiştir. Fahreddin Paşa yeterli desteğin gelmemesi ve kaçan subaylar sebebiyle teslim olmuştur.

Faysal, Kuzey Ordusu ve İngilizlerin desteğiyle 1918’de Şam’a kadar girmiştir. Faysal, Fransa’nın muhalefetine rağmen İngiltere’nin desteğiyle Ocak 1919’da toplanan Paris Barış Konferansı’na da katılmıştır.

Daha sonra Suriye’ye dönen Emir Faysal, Ocak 1920’de kendini “Büyük Suriye Kralı” olarak ilan etse de Paris Barış Konferansı’ndan Suriye’nin geleceği hakkında sağlıklı bir karar çıkmamış olması ve İngiltere ile Fransa’nın karşı karşıya gelmesi sebebiyle yalnızca 6 ay kral kalabilmiştir. 24 Temmuz’da cereyan eden Meyselûn Savaşı’nın ardından Fransızlar Şam’ı işgal edip Suriye’deki Hâşimî krallığına son verdiler.

Fakat Faysal’a verilen görevler bu kadarla sınırlı değildi, Faysal İngilizler’in desteğini alarak 23 Ağustos 1921’de Irak Kralı ilân edildi ve böylece Hâşimî ailesinin yönetiminde Irak Krallığı kuruldu.

Bu arada her şey cetvelle çizilmiş Sykes-Picot Anlaşması’ndaki haritaya uygun olarak ilerliyordu.

Faysal’ın ölümünden sonra Irak’ta tahtta oğlu Gazi geçti, 6 yıllık hükümdarlığı trafik kazasıyla son bulan Gazi’nin yerineyse 4 yaşındaki II. Faysal geçti, küçüklüğü sebebiyle idare onun adına kral nâibi Abdülilâh tarafından yürütüldü. II. Faysal’ın ve naibinin 14 Temmuz 1958 tarihinde Abdülkerîm Kasım tarafından gerçekleştirilen askerî ihtilâlde öldürülmeleriyle Hâşimî ailesinin Irak’taki krallığı da sona ermiş oldu.

Abdullah ise, 1921’de İngilizlerden her türlü yardım ve desteği alarak kendini Ürdün emiri ilân etti. Abdullah 1951 yılında Kudüs’te kurşunlanarak öldürülse de Ürdün’de hala Abdullah’ın soyu yönetimdedir ve Hâşimî ailesinden günümüze kadar ulaşmayı başarabilen tek krallık Ürdün Hâşimî Krallığı’dır.

2. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Abdullah İngilizlerin yanında durmaya devam etti. Irak’ta Alman subayların yardımıyla iktidarı ele geçiren Râşid Ali’ye karşı, Abdullah’ın, Glubb Paşa’nın komutasındaki Arap Lejyonerleri üstün başarılar elde etti ve Abdullah İngilizlerin takdirini kazanarak Ürdün’ün tam bağımsızlığı sözünü aldı. Glubb Paşa’nın komutasındaki ordu İngilizlerin Suriye’ye girmesinde de büyük rol oynadı ve 1946 yılında Ürdün tam bağımsızlığını ilan etti.

Abdullah, Ürdün’ü yönettiği süre boyunca pek çok kez İngiltere’ye aylar süren ziyaretler yapmış ve hatıratını Britanya ve Winston Churchill’e dizdiği övgülerle bitirmiştir. İngiltere’nin Sömürge Bakanı iken Churchill ve Abdullah’ın yaptığı görüşmeler sonucu Abdullah Ürdün Kralı olmuş ve aynı görüşmeler Faysal’ın geleceğinde önemli rol oynamıştır. Bu görüşmeler sonucu Faysal Suriye krallığını bırakmış ve kendisine Irak krallığı teklif edilmiştir.

X. Yüzyıldan günümüze, halen Hâşimîler Orta Doğu’nun şekillenmesinde çok önemli roller üstlenmiştir. Türklere isyanı başlatarak bölgenin adeta ateş çemberine dönmesine giden yolda bu ailenin rolü büyüktür. Suriye ve Irak’ın XX. yüzyıla geçişinde ilk adımlar bu aileyle atılmıştır.
Suriye ve Irak’ın mevcut durumunu Hâşimî ailesini bilmeden anlamak zordur. Sykes-Picot Anlaşması gibi Batılı Emperyal güçlerin bölgeyi şekillendirme hedeflerinde bu aile bir kukla gibi kullanılmıştır. Hâşimî ailesi Arap Yarımadası’ndaki ailelerden ne ilki ne de sonuncusudur. Tarih akmaya devam ediyor. Tekerrürden ibaret olduğunu bildiğimiz tarihte yeni haritalar çizilmeye ve Hâşimîlerin yerini başka aileler doldurmaya devam edecek. Elbet Fahreddin Paşalar da gelecek.

İnce Memed’de Yaşar Kemal’in dediği gibi:

”Elbette öyle, Abdi Ağa gider, Kel Hamza gelir, Kel Hamza gider başka bir Kel Hamza gelir, bunun sonu yok. Ama şunu da unutma, İnce Memed gider İnce Ahmet gelir, yeniden bir İnce Memed gelir. Sen gittin, duramadın geri geldin, insanın içindeki o kurt yaşadıkça bir İnce Memed gider bin İnce Memed gelir…”

Kaynaklar:

Kral Abdullah, “Biz Osmanlı’ya Neden İsyan Ettik?”, trc. Halit Özkan, Klasik Yayınları, İstanbul 2006.

https://islamansiklopedisi.org.tr/hasimiler–hasan

Unutulan Tehlike: Şam’ın İntikamı Saldırıları

Ajans Haber
-
0
Unutulan Tehlike: Şam’ın İntikamı Saldırıları

ABD öncülüğündeki koalisyonun senelerdir sürdürdüğü binlerce hava operasyonu, YPG’ye, Irak Ordusu’na (Özellikle Musul Operasyonu sırasında) verilen lojistik desteğin yanında, Rusya’nın ve bölgesel müttefiği İran’ın da hava,kara birliklerinin, balistik füzelerinin (Deir ez Zor kırsalındaki bölgeye) doğrudan Afganistan’dan getirilen Şii milislerin ve Hizbullah’ın Esad rejimine yardımı, Türkiye’nin ÖSO ile doğrudan operasyonlar gerçekleştirdiği (Fırat Kalkanı) IŞİD’i Irak ve Suriye’de yaklaşık 5 sene süren savaşın ardından elinde Baghuz kasabası ve çöl bölgeleri hariç bir yerleşim tutamayacak hale getirdi.

IŞİD’in 2014’ten 2019’a Suriye’de kontrol ettiği bölgeler

Örgüt yaşadığı büyük kayıpların ardından, Suriye’de Deir ez Zor kırsalında tuttuğu bölgedeki sivillerin teslim olmasını söyleyerek bölgede sadece militanlarını bıraktı, bir kısmını da ani saldırılarla Suriye çölüne kaçırdı.

Bu süreç içinde örgütün saldırıları azaldı ve eylem kapasitesi sınırlandı. Yine de özellikle YPG’ye Deir ez Zor, Haseke ve Rakka bölgelerinde düzenlenen suikastler mevcutken, Irak’ta da Ninova, Anbar ve Selahaddin bölgelerindeki Haşdi Şabi milisleri ve Irak Ordusu ile polisleri EYP’li veya doğrudan silahlı suikastlerin hedefi oldular.

IŞİD’in Mart ayında Twitter’daki propaganda grafiği

Irak ve Suriye’de bunlar yaşanırken, örgüt,özellikle Nijerya’nın Borno vilayeti çevresindeki Çad Gölü civarında, Filipinler’in Mindanao,Sulu gibi bölgelerinde, Afganistan’ın Celalabad kırsalında  militan sayısını ve askeri etkisini arttırmaya başladı. Afganistan’da Al Jazeera muhabirinin geçtiğimiz yıllarda yaptığı bir ropörtaja bakıldığında, komutanların bir bölümünün Arap olduğu ve bölgenin savaş için daha uygun olduğu düşüncesiyle (Hava saldırılarının etkisi daha az,dağlık bir coğrafya) bu kişilerin alakalı bölgeye kaydırıldığı düşünülmektedir.

Geçtiğimiz hafta Irak, Suriye, Nijerya, Nijer, Mısır, Somali, Afganistan, Libya ve Rusya terör saldırılarının hedefi oldu. Bu saldırılarda yaklaşık 100 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti, 250’den fazla da yaralı mevcuttur. Saldırıları IŞİD örgütü üstlendi. Örgüt saldırılara Şam’ın İntikamı Gazvesi ismini verdi. Bağdadi’nin hilafet ilanından bir süre sonra bilindiği üzere, Suriye ve Irak bölgeleri artık, Şam Vilayeti ve Irak Vilayeti olarak ikiye ayrıldı ve bu bağlamda geçtiğimiz dört gün içinde gerçekleştirilen saldırılarda, Suriye’de devam eden çatışmalara vurgu yapılmaktadır. Geçtiğimiz günlerde art arda gerçekleşen bu saldırılar, örgütün eylem kapasitesinin tekrar arttığını göstermektedir. Bu bağlamda, medya yaşanan gelişmeleri pek dikkate almasa da (Tıpkı 2003’te kurulan Irak İslam Devleti’nin 2018’lerde yeni öğrenilmesi gibi) önemli bir husus ve tehlikeden bahsetmek mümkün olacaktır.

https://stratejikortak.com/2017/09/isid-hakkindabilgi.html

Yalta’dan Malta’ya: Diplomaside Soğuk Savaşın Başlangıcı ve Bitişi

Abdulkerim Arslan
-
0
Yalta’dan Malta’ya: Diplomaside Soğuk Savaşın Başlangıcı ve Bitişi

Yalta’dan Malta’ya demek; henüz İkinci Dünya Savaşı bitmeden düzenlenen ve Soğuk Savaş’ı başlatan Yalta Konferansı ile Soğuk Savaş’ın kapalı kapılar arkasında bittiğini gösteren Malta Zirvesi’ne kadar olan süreci tanımlar.

Kısa bir tanımlama yaptıktan sonra detaylara geçebiliriz.

Dünyanın en kanlı savaşı olarak tarihe geçen 2. Dünya Savaşı, Mihver ittifakı Almanya, İtalya ve Japonya’nın dünyanın birçok bölgesindeki saldırılarına sahne oldu. Avrupa kıtasının büyük çoğunluğunda Adolf Hitler öncülüğündeki Nazi ordusu, Akdeniz’de faşist lider Benito Mussolini ve Doğu Asya ve Pasifik bölgelerinde Japon İmparatorluğu ilerleyişiyle tüm dünyada korku uyandırdı. Mihver devletlerinin bu acımasız bir o kadar da kural tanımayan harekatları karşı cephede yer alan ABD, İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliği ve bazı Avrupa ülkelerinin ortak hareket etmesinin yolunu açtı.

Hitler liderliğindeki Nazi ordusunun 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal etmesiyle başlayan 2. Dünya Savaşı, 2 Eylül 1945’te ABD’nin atom bombasıyla vurduğu Japonya’nın koşulsuz teslimiyeti ile resmen sona erdi. Savaş sonunda 40 milyondan fazlası sivil olmak üzere 60 milyonu aşkın insan hayatını kaybetti.

Sovyetler Birliği, ABD ve İngiltere’nin ittifak yoluna girmesi ve ardından gelen Mihver devletlerinin toprak kayıpları, bu üç ülkenin çıkar çatışmasına girmesine neden oldu. Savaşın müttefik kuvvetler lehine seyri, henüz savaş bitmemesine rağmen haritalar üzerinde üç büyük devleti ‘savaş sonrası Avrupa‘ için masaya oturttu.

Yalta Konferansı

İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Amerikan Başkanı Franklin Roosevelt ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Josef Stalin, savaş bitmeden aylar önce Sovyetlerin Kırım’daki küçük kasabası Yalta’da bir araya geldi.

İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Amerikan Başkanı Franklin Roosevelt ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Josef Stalin

Savaşın birçok cephede devam ettiği sıralarda düzenlenen konferansta 1920 yılında kurulan Milletler Cemiyeti’nin yerine bazı ülkelerin veto hakkının bulunduğu Birleşmiş Milletler’in kuruluşunun temelleri atıldı. Bu kapsamda BM’nin kendi içerisinde Güvenlik Konseyi’nin oluşturulmasına karar verildi. Toplantıdan Almanya’nın üçe bölünüp paylaşılması konuşuldu.

Yalta Konferansı’nda bölünen Almanya haritası Harita: enacademic.com

İki kutuplu dünya düzeni ve Soğuk Savaş’ın temellerinin atıldığı Yalta Konferansı’ndan sonra hâlihazırda Sovyet etkisinin olduğu Doğu Avrupa ülkeleri tamamen Sovyetler Birliği’nin kontrolü altına girmiştir.

Konferansın Sovyetler Birliği lehine sonlandıpı iddiaları ile ilgili 1946 yılında konuşan Winston Churchill kamuoyu önünde her şeyi şu ifadelerle kabul etmişti:

“Baltık Denizi’ndeki Stettin’den Adriyatik’teki Trieste’ye Avrupa kıtası üzerinde demirden bir perde oluşmuştur. Orta ve Doğu Avrupa’nın bütün eski devletlerinin başkentleri, Varşova, Berlin, Prag, Viyana, Budapeşte, Belgrad, Bükreş ve Sofya bu çizginin öte tarafında kalmıştır. Tüm bu şehirler ve halkları Sovyet alanında bulunmaktadır. Yalta’da alınan kararlar Rusya’ya büyük avantajlar kazandırmıştır. Ancak hiç kimsenin savaşın daha ne kadar süreceğini kestiremediği ve Japonya savaşının en az 18 ay daha sürmesini beklediğimiz bir dönemdi.“

Malta Konferansı

1945’te başlayan Soğuk Savaş Doğu ve Batı ülkeleri olarak dünyayı ikiye ayırmıştı. Olağanüstü istihbarat faaliyetleri ve en düşük seviyede yaşanan diplomatik süreçler olası bir nükleer savaş tehdidi ile dünyayı tedirgin ediyordu. 44 yıl boyunca birçok olaya sahne olan Soğuk Savaş, Sovyetler Birliği Mihail Gorbaçov ile ABD Başkanı George H. W. Bush arasında Malta’da düzenlenen zirve ile son buldu.

ABD Başkanı George H. W. Bush ve Sovyetler Birliği Mihail Gorbaçov

İki ülke liderinin 2-3 Aralık 1989’da kapalı kapılar arkasında uzun süren toplantıları sonucu uzun menzilli füzeler ve konvansiyonel silahlarla ilgili indirim için prensip anlaşmasına varıldı. Bu zirve tıpkı Yalta’da olduğu gibi iki süper gücün harita üzerindeki paylaşımına da sahne oldu.

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniev Brzezinski de bu tarihi buluşmayı Soğuk Savaş’ı ortadan kaldıran Sovyetler Birliği’nin dağılmasını sağlayan zirve olarak kabul eder.

Yalta’dan Malta’ya

Her ne kadar Soğuk Savaş’ın sona erdiği yıl Sovyetler Birliği’nin dağıldığı Aralık 1991 olarak gösterilse de uluslararası ilişkiler açısından 1945’te Yalta Konferansı ile başlayan Soğuk Savaş 1989’da Malta Zirvesi ile sona ermiştir. Prof. Dr. Barış Özdal’ın da dediği gibi ‘Yalta’dan Malta’ya‘ tabiri Soğuk Savaş döneminin başlangıcını ve bitişini temsil eder.

Yararlanılan kaynaklar:

time.com/5471437/mikhail-gorbachev-george-hw-bush-war-peace/?xid=tcoshare

dw.com/tr/tarih-yalta-konferans%C4%B1n%C4%B1n-%C3%BCzerinden-60-y%C4%B1l-ge%C3%A7ti/a-2525389

stratejikortak.com/2016/06/sscbde-gorbacov-iktidari.html

https://stratejikortak.com/2016/11/ikinci-dunya-savasinda-en-cok-kayip-veren-ulkeler.html

Askeri ve Diplomatik Haber Arşivi (Mart 2019)

Editör
-
0
Askeri ve Diplomatik Haber Arşivi (Mart 2019)

Stratejik Ortak olarak Mart ayında yaşanan önemli askeri haberleri ve diplomatik gelişmeleri tek başlık altında derledik. Geçen ayın en dikkat çeken konularının başında Suriye’de IŞİD’in yerleşim yerlerinden tamamen haritadan silinmesi ve Venezuela’daki gelişmeler geliyor. İşte kısa maddeler halinde derlediğimiz haber arşivi:

Brunei Sultanlığı’nda Şeriat kanunları yürürlüğe girdi. Ülkede eşcinsel ilişki ve zinadan ‘suçlu bulunanlar’ taşlanarak idam (recm) edilecek. Yürürlüğe giren yeni yasa kapsamında hırsızlık yapanların da elleri kesilecek.

Ticaret müzakerelerinde sona yaklaşılırken ABD ve Çin’in üzerinde kağıt üzerinde anlaşmaya vardığı belirtildi.

İsrail Başbakanı Netanyahu, seçime 5 gün kala, bu yıl ikinci kez Rusya lideri Putin ile görüşmek üzere dün Moskova’ya gitti.

BAE lideri Şeyh Zayed Al Nahyan, ülkesinin en yüksek ‍ sivil onuruna sahip yüksek nişan olan “Zayed Nişanı”nı Hindistan Başbakanı Narendra Modi’yi verdi.

Mill Savunma Bakanı Hulusi Akar, Kuzey Makedonyanın ardından resmi temaslarda bulunmak üzere Kosova’ya geçti. Bakan Akar, Başkent Priştinede Kosova Savunma Bakanı Rrustem Berisha tarafından asker törenle karşılandı.

Libya’nın doğusundaki askeri güçlerin lideri General Halife Hafter, Trablus’u ele geçirmek için saldırı başlattığını açıkladı.

ABD Temsilciler Meclisi, ABD’nin Yemen’deki savaşta Suudi Arabistan’a verdiği askeri desteği kesmesini öngören yasa tasarısını onayladı.

Pentagon, Türkiye’ye teslimi planlanan F-35’lerden birinin daha Arizona’daki üsse gönderildiğini, diğer uçağın ise yarın gönderileceğini açıkladı. Pentagon Sözcüsü: “Luke Hava Üssü’ndeki Türk pilotların F-35 eğitimi devam edecek. ABD’nin Hava Üssü’ndeki iki F-35 uçağını Türkiye’den geri alma planı yok”

Afganistan’da Taliban’ın Kabil hükümet güçlerine düzenlediği saldırıda en az 20 askerin öldürüldüğü ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Bakanlığın yeni sözcüsünün eski televizyon sunucusu Morgan Ortagus (37) olduğunu duyurdu.

Adalardaki sorunlara rağmen Çin ile iyi ilişkiler kurmak isteyen Filipinler Devlet Başkanı Duterte’den dikkat çeken açıklama: “Savaşa gidersem donanmam birkaç dakika içinde ezilecek. Çin’le savaşırsam, füzeleri yedi dakikada Manila’ya ulaşacak”

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, “S-400’ler bitmiş bir anlaşmadır. ABD son bir Patriot önerisi yaptı ancak satış olacağının garantisi bulunmuyor.” dedi.

Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih, “Haşd Şabi, Irak devletinin güvenlik sistemi içerisindeki askeri bir organizasyondur. Yasalar çerçevesinde Irak Silahlı Kuvvetler Genel Komutanının emri altında bulunmaktadır” dedi.

ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence: “Türkiye bir seçim yapmalıdır. Dünya tarihindeki en güçlü askeri ittifakın kritik bir ortağı olarak mı kalmak istiyor yoksa ittifakımızın altını oyan düşüncesiz kararlar alarak bu ortaklığın güvenliğini riske mi atmak istiyor, tercih yapmalıdır”

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu vurguladı.

Kazakistan’ın yeni Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ilk yurtdışı ziyaretini Rusya’ya yaptı. Tokayev görüşme sırasında Putin’e eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in selamlarını iletti.

Türk Silahlı Kuvvetleri’ne iki adet daha ATAK helikopteri teslim edildi.

Katar Dışişleri Bakanı Al Sani, Körfez krizinin çözümünün tek yolunun “müzakere masası” olduğunu söyledi.

İngiltere ve Suudi Arabistan kara kuvvetlerinin katıldığı “Ortak Çöl Askerleri 3” tatbikatı bugün Suudi Arabistan’ın Kuzeybatı Askeri Bölgesi’nde başladı.

Filistin hükümeti ve Hamas, Brezilya’nın Kudüs’te diplomatik ofis açmasını ve Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun İsrail Başbakanı Netanyahu ile Ağlama Duvarı’na yaptığı ziyaretini kınadı.

Yüksek Mahkeme, Guaido’nun “Yurt dışına çıkış yasağına rağmen Kolombiya’ya geçmesinden” dolayı başlatılan yasal süreç için Kurucu Meclisten dokunulmazlığının kaldırılmasını istedi.

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, ülkesindeki ABD askerlerinin, terör örgütü IŞİD’in Musul’u almasının ardından Irak hükümetinin isteği üzerine geldiğini söyledi.

Ordunun baskı yaptığı protestoların hedefindeki Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika, görev süresinin dolacağı 28 Nisan’dan önce istifa edeceğini açıkladı.

ABD, Türkiye’ye teslim edeceği F-35 savaş uçaklarıyla alakalı bazı materyallerin sevkiyatını durdurma kararı aldı.

Bulgar VMRO vekili Angel Cambazki, Türkiye’nin Bulgar toplumunu bölmeye çalıştığını iddia ederek, gelişmelerin ileride özerklik taleplerine yol açacağını vurguladı.

Dünyanın en büyük varlık fonu olarak bilinen Norveç Devlet Varlık Fonu, geçen yıl Türkiye’de toplam 707 milyon dolar yatırım gerçekleştirdi.

Keşmir’i ayıran Kontrol Hattı’nın Pakistan tarafındaki Azad Keşmir bölgesinde 200’e yakın aile çatışma hattındaki evlerinden tahliye edilerek, hükümetin kurduğu üç sığınakta toplandı.

Pyongyang yönetiminin İskandinavya ülkesi İsveç’e 302 milyon dolar (2.8 milyar İsveç kronu) borcu olduğu ortaya çıktı. 302 milyon dolar borçla Kuzey Kore, İsveç’e en çok borçlanan ülke oldu.

İçişleri Bakan Yardımcısı Çataklı, Şubat ayında gerçekleştirilen operasyonlarda 93 teröristin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

ABD Başkanı Trump, “Güney Kore ile askeri tatbikatları istemememin nedeni ABD için geri bize ödenmeyen milyonlarca doları tasarruf etmektir.” dedi.

Venezuela’da kendini geçici devlet başkanı ilan eden Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido, 23 Şubat’ta ayrıldığı Venezuela’ya döneceğini, pazartesi ve salı günü tüm ülkede gösteriler düzenleyeceklerini açıkladı.

Geçici kapatma kararı alınan Çin’in İzmir Başkonsolosluğunun tüm diplomatik ve konsüler işlerinin Çin’in Ankara Büyükelçiliğine devredileceği bildirildi.

Avusturya’da son yıllarda Müslümanlara karşı sert uygulamaları hayata geçiren aşırı sağcı hükümet, “siyasal İslam’la mücadele” gerekçesiyle yeni bir merkezin kurulacağını açıkladı.

ABD’de 2020’deki başkanlık seçimlerine katılacağını açıklayan Vermont Eyaleti Senatörü Bernie Sanders, Donald Trump’ın ABD tarihindeki ”en tehlikeli başkan” olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Trump, ABD’nin Ortadoğu politikasına ilişkin, “Biz Ortadoğu’ya son 20 yılda 7 trilyon dolar harcadık ama oraya ışıklarını kapatmadan uçağımızı indiremiyoruz.” dedi.

Eski Ukrayna Savunma Bakanı İgor Tenyuh, 2014 yılında Ukrayna ordusu askerlerine Kırımlıları öldürme emri verdiğini ve askerlerin bu emre itaat etmediğini söyledi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong’un suikasta uğrayan kardeşinin oğlunu koruduğunu söyleyen Cheollima Sivil Savunma Teşkilatı (CCD), kendisini Kuzey Kore’nin meşru geçici hükumeti ilan ederek ülkeyi büyük kötülükten kurtarma yemini etti.

Eski Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kocias, “Türkiye’nin oradaki ticari gelişmelere katılımını sağlamalıyız. Adil bir şekilde olmalı. Eğer her şeyi kendimize almaya çalışırsak büyük hayal kırıklığına uğrayabiliriz. Bu yüzden Türkiye’yi dahil etmeliyiz.” dedi.

Venezuela Başkanı Nicolas Maduro’nun Yardımcısı Delcy Rodriguez, Maduro’nun, Venezuela’nın devlet petrol ve doğalgaz şirketinin (PDVSA) Avrupa’daki merkezini Moskova’ya taşıma emrini verdiğini duyurdu.

Türkiye’yi çevreleyen üç denizde aynı anda gerçekleştirilen Mavi Vatan – 2019 Tatbikatı’nda görev alan Türk savaş gemileri İstanbul Boğazı’ndan geçerek Karadeniz’e açıldı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, “2023’te milli uçağımızı hangardan çıkaracağız ve 2026’da göklerde görmek nasip olacak. 2031’de envantere alıyoruz.” dedi.

Çin’in Ankara Büyükelçisi, Türkiye’nin Pekin’in Uygur Türklerine yönelik politikasına dair söylemlerinin ekonomik ilişkilerin geleceğini tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.

Bloomberg’e konuşan iki üst düzey Türk yetkili, Washington’ın Rusya’yla S-400 anlaşmasından vazgeçilmesi karşılığı 2019 yılı sonuna kadar bir Patriot teslim etme teklifinin Ankara tarafından reddedildiğini söyledi.

ABD’nin Venezuela’da uluslararası gözlemcilerin denetiminde başkanlık seçimi yapılması çağrısı yapan tasarısı, Rusya ve Çin tarafından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde veto edildi.

ABD Donanması, F-35 savaş uçağının testleri başarı ile tamamladığını ve savaşa hazır olduğunu açıkladı.

Güney Kıbrıs Rum Kesimi, Amerikan enerji şirketi Exxonmobil’in Doğu Akdeniz’de son 2 yılın dünya üzerindeki en büyük üçüncü doğalgaz rezervini bulduğunu açıkladı.

Avusturya’da “aşırıcılık ve siyasal İslam ile mücadele” gerekçesiyle aralarında “Bozkurt” sembolünün de bulunduğu, çeşitli gruplara ait işaret ve sembollerin kullanımını yasaklayan “Sembol Yasası” yürürlüğe girdi.

Van’lı Mehmet Vefa Dağ, Güney Afrika’da 8 Mayıs’ta yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu.

Dünya Bankası, Türkiye’de kritik altyapının afetlere karşı dayanıklılığının desteklenmesi projesine 900 bin dolar hibe verecek.

Cezayir’deki muhalifler, devlet yetkililerini, Cumhurbaşkanı Buteflika’nın yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle “cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığını duyurmaya ve Buteflika’ya karşı halk hareketinin büyümesi nedeniyle 18 Nisan’da yapılacak seçimleri ertelemeye” çağırdı.

Katar Savunma Bakanı Atiyye, İngiltere Genelkurmay Başkanı Carter ile iki ülke silahlı kuvvetleri arasındaki ikili ilişkileri görüştü. 2017’de imzalanan anlaşmaya göre Katar, İngiltere’den 24 Typhoon ve 9 Hawk tipi savaş uçağı alacak.

ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü Eric Pahon, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alan Türkiye’yi ‘ağır sonuçların’ beklediği uyarısında bulundu.

Pentagon, Suudi Arabistan adına “Yüksek İrtifa Alan Savunma Sistemi” (THAAD) üretimi için savunma devi Lockheed Martin’e 945 milyon 900 bin dolarlık bir ihale verdiğini açıkladı.

Hindistan Meclisi Daimi Savunma Komitesi üyesi Gaurav Gogoi, teçhizatın yüzde 68’inin eski olduğunu, ordunun askeri kapasitesinin (Pakistan’la) savaşa ancak 10 gün dayanabileceğini söyledi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Rus uçaklarının İdlib’deki terörist gruplara karşı bombardıman düzenlediği yönündeki iddiaları yalanladı.

ABD’nin Venezuella Özel Temsilcisi Elliott Abrams, Washington’ın Hindistan’a Maduro hükümetinden petrol satın almayı durdurması için baskı yaptığını söyledi.

SIPRI raporuna göre 2014-2018 yılları arasındaki silah ihracatı şampiyonları sırasıyla ABD, Rusya, Fransa, Almanya ve Çin olurken, Türkiye yüzde 170 artışla 14’üncü sırada yer aldı. Türkiye’nin en fazla silah ihracatı yaptığı ülkeler sırayla BAE, Türkmenistan ve Suudi Arabistan.

Taliban militanlarının, Afganistan’ın Bala Murgab ilçesindeki askeri karakola düzenlediği saldırıda 20 asker hayatını kaybetti.

Venezuela Devlet Başkan Yardımcısı Jorge Rodriguez, 3’üncü gününe giren ve halen tam olarak düzeltilemeyen elektrik kesintisinden ötürü bugün ülkede okulların tatil edileceğini, devlet daireleri ve özel iş yerlerinde de çalışma yapılmayacağını duyurdu.

Çin Sivil Havacılık Kurumu, ülkedeki havayolu şirketlerine, Etiyopya’da dün 157 kişinin öldüğü uçak kazasında düşen Boeing 737 Max 8 modelinin seferlerde kullanılmaması talimatı verdi.

ABD vatandaşları, AB’nin yeni aldığı karar ile 2021’den itibaren Avrupa Birliği ülkelerini ziyaret etmek için vize almak zorunda kalacak.

Almanya Dışişleri Bakanı Maas, Avrupa Birliği’nin gerektiğinde Venezuela’ya ek yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunu söyledi.

Venezuelalı muhalif lider Juan Guaido ülkedeki tüm hükümet karşıtlarına başkente yürüyüş düzenleme çağrısında bulundu. Maduro ise elektrik kesintilerinin giderilememesinden “yeni bir siber saldırıyı” sorumlu tuttu.

İran Dışişleri Bakanı Zarif, Saddam rejiminin yıkılmasından sonra ABD’nin Irak’ta İran’a rakip bir yönetim kurmak istediğini söyledi. Trump, seçimi kazandıktan sonra “Obama yönetimi Irak’ı İran’a teslim etti” demişti.

Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, Filistinlilere yönelik saldırıları nedeniyle İsrail ile diplomatik ilişkilerinin seviyesini düşüreceklerini açıkladı.

ABD’de yapılan güncel bir ankete katılanların yüzde 85’i, ülkede en fazla ayrımcılığa uğrayan dini grubun Müslümanlar olduğunu belirtti. Müslümanları yüzde 79 ile Yahudiler takip etti.

2018’de Venezuella’dan yaklaşık 250 bin kişinin yabancı ülkelere sığınma talebinde bulunduğu açıklandı.

TSK, (Menbiç’in ardından) Soçi Zirvesi’nde varılan mutabakat çerçevesinde, “İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi”nde devriye faaliyetine başladı.

Hindistan Hava Kuvvetleri’ne ait MiG-21 Bison tipi bir savaş uçağının Pakistan sınırı yakınlarında düştüğü belirtildi.

Almanya Başbakanı Angela Merkel’in Washington yönetiminden gelen ‘Rusya karşıtı provokasyon için Kerç Boğazı’na gemi gönderme talebini’ reddettiği belirtildi.

Venezuela’nın Ankara Büyükelçisi Jose Bracho Reyes, “Türkiye ile aramızda muhteşem bir ilişki var. Şu anki krizde Türkiye’nin ara buluculuk gibi rollerde bulunması elbette bizi çok mutlu eder” dedi.

Merkez Bankası toplam rezervleri, geçen hafta 100 milyar 65 milyon dolarla son 7 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı, XQ-58A Valkyrie adlı insansız savaş uçağının ilk uçuşunu yaptığını açıkladı.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, KKTC’deki Rum nüfusunu artırmak ve yeniden dönüşünü sağlamak için teşvik düzenlemesi hazırladı.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Votel, ABD askerinin Suriye’den belirli bir tarihte çekilmesi konusunda herhangi bir baskı olmadığını söyledi.

Lübnan, İsrail’i EastMed Gaz Boru Hattı yapımında deniz sınırlarını ihlal etmemesi konusunda uyardı.

ABD Hava Kuvvetlerinin ilk kadın savaş pilotu unvanına sahip ABD Senatörü Martha McSally, ordudaki görevi sırasında üst düzey bir subay tarafından tecavüze uğradığını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin S-400 almasıyla ilgili ABD’den gelen tehditvari açıklamalara yanıt verdi: Erdoğan, ‘bu işten geri dönüş yok’ dedi ve ortak üretimle S-500’ün de gündemde olduğunu söyledi.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkiye’nin Kıbrıs Adası etrafında Münhasır Ekonomik Bölge sınırları içerisindeki hidrokarbon keşif faaliyetlerini BM’ye şikayet etti.

Avrupa Birliği, Brexit çıkmazı için şimdilik bir çözüm yolu kalmadığını açıkladı.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, PKK’ya yönelik İran’la birlikte operasyon yapılacağını açıkladı.

Çin hükümeti, son 30 yılın en düşük ekonomik büyüme hedefini belirledi. Başbakan Li Keqiang, dünyanın ikinci büyük ekonomisinin “çetin bir mücadele” ile karşı karşıya olduğunu söyledi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alması durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanabileceğini açıkladı.

Dünya Bankası Başkanı Birinci Yardımcısı Mahmud Muhyiddin, Arap ülkelerinin zararının, 2010-2018 yıllarında yaşanan savaşlar sonucu yaşanan yıkım ve kaçırılan kalkınma fırsatları nedeniyle 900 milyar dolar olduğunu söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, “Küba ve Maduro ortaklığı, cehennemde yapılmış bir eşleşmedir” dedi ve Küba için “Gerçek bir emperyalist güç” ifadesini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Venezuela’da görev yapan tüm diplomatik görevlilerini bu hafta geri çekeceğini açıkladı. Daha önce bazı diplomatları çağırmamıştı.

Rusya ile Tel Rıfat’ta ortak devriye planına ilişkin, müşterek devriye faaliyeti için görüşmelerin devam ettiği bildirildi. İlk olarak Menbiç’te başlayan ‘devriye uygulaması’ İdlib ile devam ediyor.

Terör örgütü SDG, IŞİD’in son kalesi Bağuz köyüne düzenlenen operasyonun tamamlanmak üzere olduğunu duyurdu.

Katar’ın başkenti Doha’da görüşen ABD’li yetkililerle Taliban temsilcilerinin ABD askerlerinin Afganistan’dan çekilmesi ve terörle mücadele konusunda yazılı mutabakat sağladığı belirtildi.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Irak’a yaptığı ziyareti değerlendiren ABD’nin İran Özel Temsilcisi Brian Hook, İran’ın Irak’ı kendine bağlı bir şehir yapmaya çalıştığını söyledi.

Venezuella’da kendini geçici devlet başkanı ilan eden Guaido, “Devlet Başkanlığı gasbının sona ermesi çok yakın. Kısa bir süre sonra bir çalışma ofisine ihtiyacımız olacak” dedi.

Nijerya ordusunun ülkenin kuzeybatısında silahlı gruplara düzenlediği operasyonlarda 55 çete üyesi öldürülürken, rehin tutulan 760 kişi de kurtarıldı.

16 gündür devam eden görüşmelerin ardından ABD, yabancı güçlerin Afganistan’dan çekilmesi ve ülke topraklarında başka grupların tehdit oluşturmaması konularında Taliban ile uzlaşma sağlandığını duyurdu.

Fransa, eylemcilere karşı sert cezalar öngören yasa tasarısı kabul edildi. Tasarı yürürlüğe girmeden önce Fransa Anayasa Mahkemesi tarafından incelenecek.

Norveç Dışişleri Bakanı Ine Eriksen Soreide, İsrail’in Filistin topraklarında inşa ettiği Yahudi yerleşim birimlerini “gayrimeşru” olarak nitelendirdi.

Rusya, savaş uçaklarıyla İdlib’de 4 ayrı silah deposunu vurduğunu iddia etti. Yerel kaynaklar hastanenin vurulduğunu belirtiyor.

Avrupa Parlamentosu, Türkiye’nin AB müzakerelerinin askıya alınmasının istendiği yıllık AP raporunu oybirliği ile kabul etti. Raporun bağlayıcılığı bulunmuyor.

Kuzey Kore resmi haber ajansı KCNA, pazar günkü seçimde yeni milletvekillerinin tamamının oyların yüzde 100’ünü alarak seçildiğini bildirdi.

Rusya, İdlib’de bombaladığını belirttiği silah depolarını Türkiye’nin onayını aldıktan sonra ‘koordinasyon’ içinde vurduğunu iddia etti.

Geçirdiği beyin kanaması sonrası ameliyat edilen Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu ve YÖK Üyesi Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti.

Çin, Hindistan ile Pakistan arasında gerginliğin tırmanmasına neden olan Cammu Keşmir bölgesindeki saldırıları düzenlediği iddia edilen Ceyş-i Muhammed örgütünün lideri Mesud Azhar’ın BM Güvenlik Konseyi’nin yaptırım listesine alınmasına karşı çıktı.

ABD’nin yayınladığı bir raporda Golan Tepeleri için “İsrail işgali altındaki” değil “İsrail kontrolü altındaki” bölge tanımlaması kullanıldı. Washington “İfade değişikliğidir, politika değişikliği değildir” dedi.

Milli Savunma Bakan Akar, “Birtakım açıklamalar olmasına rağmen F-35 şu anda normal işliyor görünüyor. Pilotlarımız, bakım personelimiz ABD’de eğitim almayı sürdürüyor. Kasım’da uçakların Malatya’ya gelmesini bekliyoruz.” dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Venezuela’da kalan son diplomatların da ülkeden ayrıldıklarını duyurdu.

F-35 eğitimi için ABD’ye giden Hava Pilot Binbaşı Halit Oktaş ve Hava Pilot Binbaşı Mustafa Onur Kara, öğretmenlik yetkisine sahip oldular.

Brexit anlaşmasını reddeden, İngiltere’nin AB’den anlaşma olmadan ayrılmasına karşı çıkan İngiliz parlamentosu, BREXIT’i erteleyen önergeyi kabul etti. 29 Mart’taki Brexit’in ertelenmesi için AB üyesi diğer 27 ülkenin tümünün onayı gerekiyor.

ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan, Rusya ve Çin ile yürütülen rekabette ABD’nin avantajını yitirdiğini söyledi.

Yeni Zelanda’nın ChristChurch ilçesindeki iki camiye silahlı saldırı düzenlendi. Cuma namazı sırasında yapılan saldırıda 50 kişi hayatını kaybetti.

Yeni Zelanda’daki teröristin şarjörlerden birinin üzerinde Kiril alfabesiyle Miloş Obiliç (Kosova Savaşı’nda Sultan Murat’ı şehit eden Sırp) yazması dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump, “Cami saldırılarından sonra Yeni Zelanda halkına taziyelerimi ve iyi dileklerimi gönderiyorum. 49 kişi anlamsız bir şekilde öldürüldü, çok daha fazlası yaralandı. ABD her konuda Yeni Zelanda halkının yanındadır. Tanrı herkesi korusun” dedi.

Rusya Federal Güvenlik Merkezi (FSB) IŞİD terör örgütünün Afganistan’ın kuzeyini ‘hilafetinin’ yeni merkezi ilan ettiği açıklamasını yaptı.

ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford, Washington’un önleyici nükleer saldırı düzenleme politikasından vazgeçmemesi gerektiğini söyledi.

AP Türkiye raportörü Kati Piri, “Bu Türkiye ve bu AB ile Türkiye’nin üyeliği mümkün değil” dedi. Piri “(Ankara) benden sonraki raportörlerle daha çok sorun yaşayacak” diye konuştu.

ABD’nin, Afganistan’da veya başka bir yerde Amerikan askerleri hakkındaki suistimal iddialarını soruşturmaya veya bu konuda kovuşturma başlatmaya teşebbüs eden Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) personeline vize vermeyeceği veya bu personelin vizelerini iptal edeceği bildirildi.

CNN’in iddiasina göre ABD’li yetkililer, geçen yılın ağustos ayında Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya düzenlenen suikast girişiminin organizatörleriyle olaydan sonra bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Yeni Zelanda’ya ziyaret gerçekleştirecek.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, “F-35’lerimizin 2 tanesi teslim edildi, bu sene 2 tane daha teslim edilecek. Yıl sonunda gelecek. Bu konudaki resmi görüşmelerimiz, ödemelerimiz, toplantılarımız devam ediyor” dedi.

Yeni Zelanda Katliamının ardından Vatikan taziye mesajı yayınladı. Yayınlanan mesajda Papa’nın saldırıyı “terör saldırısı” olarak nitelendirmemesi dikkat çekti.

Milli Savunma Bakanlığı, Irak’ın kuzeyinde dün çıkan çatışmada iki askerimizin şehit olduğunu, 8 askerimizin de yaralandığını açıkladı. Çatışmalarda 6 terörist etkisiz hale getirildi.

ABD’de, Çin adına casusluk yaptığı suçlamasını kabul eden savunma istihbaratçısı Ron Rockwell Hansen savcılarla vardığı anlaşma sonucu 15 yıl hapis cezası aldı.

BBC, Yeni Zelanda’da 49 Müslümanın hayatını kaybettiği katliam için “terör saldırısı” ifadesini kullanmazken, Daily Mirror gazetesi de küçüklük fotoğrafını yayımladığı terörist için “melek çocuk” dedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nevruz Bayramı öncesinde aralarında yabancı uyrukluların da bulunduğu 399 mahkumu affetti.

Taliban militanlarının, Afganistan’ın kuzeyindeki Faryab vilayetinin Kaysar ilçesinde bulunan polis karakoluna saldırması sonucu 22 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti.

ABD Eski Başkan Yardımcısı Joe Biden, 2020’de yapılacak başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti’den aday olacağını duyurdu.

Avrupa Birliği, ABD Başkanı Trump’ın “Golan Tepeleri’nde İsrail’in hakimiyetini tanımanın zamanı geldi.” şeklindeki ifadeleri için İsrail’in bölge üzerindeki egemenliğini tanımadıklarını duyurdu.

Pakistan Başbakanı Han, “İslam dünyasında öne çıkan iki lider var biri Erdoğan diğeri (Malezya Başbakanı) Mahathir.” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zaharova, “(ABD’nin) Golan Tepeleri’nin statüsünü değiştirmeye çalışmak Birleşmiş Milletler kararlarının doğrudan ihlalidir.” dedi.

Yeni Zelanda’da cuma ezanı devlet televizyonunda canlı yayınlanırken, ülkede kadınların çoğu başörtüsü taktı.

Çin’in doğusundaki Ciangsu eyaletindeki bir kimya tesisinde meydana gelen patlamada ölü sayısının 44’e, yaralı sayısının 640’a çıktığı bildirildi.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dunford, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının iki ülke ilişkileri açısından oldukça zor bir konu olduğunu ancak bu konunun üstesinden gelebileceklerini umduğunu söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, GKRY Cumhurbaşkanı Anastasiades, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Yunanistan Başbakanı Çipras, “Doğu Akdeniz’de ortaya çıkabilecek menfi etkilere karşı mücadele edecekleri” konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, “ABD için İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tam olarak tanımanın zamanı geldi.” ifadelerini kullandı.

Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern, 50 kişinin yaşamını yitirdiği saldırıların ardından yarı otomatik askeri tarz ve saldırı tüfeklerinin yasaklandığını açıkladı.

İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Abdülfazıl Şekerci, Türkiye ile sınır yakınlarında PKK’ya yönelik ortak bir operasyon yapılmadığını söyleyerek Türkiye ile operasyona dahil olduğu açıklamalarını ikinci kez yalanladı.

Türkiye’yi ziyaret eden Yunanistan Dışişleri Bakanı Katrugalos, “Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin de hakları var ve biz bunların farkındayız” dedi.

NATO tatbikatı sırasında (Ariadne-2019) Türk askerlerinin, İsrail radarının yerleştirileceği Girit adasının kuzeyinde su altında Türk bayrağı açması Yunanistan’da gündem oldu. Fotoğraf gelen tepkilerin üzerine NATO’nun sayfasından kaldırıldı.

Türkiye ve İran’ın sınır hattında 18 Mart’ta başlayan ortak operasyonun bir süre daha devam etmesinin kararlaştırıldığı bildirildi.

Venezuela lideri Maduro, ülkesinin ilaç almak için kullanacağı 5 milyar dolarının yaptırımlarla rehin tutulduğunu söyledi.

Avustralya Başbakanı Morrison, şehirlerin aşırı kalabalıklaşmasını engellemek için göçmen kotasını yaklaşık yüzde 15 azaltma kararı aldıklarını açıkladı.

Kazakistan Parlamentosu, Kazakistan başkenti Astana’nın Nursultan olarak isimlendirilmesini onayladı. Teklif, cumhurbaşkanlığı görevine gelen Tokayev’den geldi.

Yeni Zelanda devlet televizyonları cuma ezanını canlı olarak yayınlayacak ve ülke genelinde iki dakika saygı duruşu yapılacak. Başbakan Jacinda Ardern, saygı duruşu sırasında kadınlardan başörtüsü takmasını istedi.

İngiltere Başbakanı Theresa May, AB’den Brexit’in 30 Haziran’a ertelenmesini istedi.

Avrupa Birliği, Google’a reklam hizmeti AdSense’de piyasa hakimiyetini kötüye kullandığı gerekçesiyle 1.49 milyar avro para cezası verdi.

Pakistan, hazineye kaynak sağlamak için bazı bakanlık ile bakanlıklara bağlı kurum binalarını satma kararı aldı.

Lübnan Başbakanı Hariri, Esad rejimine ülkelerine dönmek isteyen Suriyeli mültecilerden gönüllülerin isim listelerini verdiklerini ancak bunlardan küçük bir bölümünün kabul edildiğini belirtti.

İran, Irak ve Rusya genelkurmay başkanları Suriye’ye gelerek Esad ile bir araya geldi.

1991 yılından bu yana görevde olan Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev istifa etti.

Yeni Zelanda parlamentosu Christchurch’de oturum, terör saldırısında katledilen Müslümanların anısına okunan Kuran tilaveti ile başladı.

Rusya lideri Putin, ülkedeki gerçeği yansıtmayan “sahte haberlerin” engellenmesine yönelik kararnameyi imzaladı.

Brezilya’nın ‘Latin Trump’ı İsrail destekçisi Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, ilk yurtdışı gezisini ABD’ye düzenledi. Bolsonaro, ABD turunda CIA’e ziyarette bulundu.

Birleşik Arap Emirlikleri ile Fransa 3 hafta sürecek ‘Hamimat 10’ adlı ortak askeri tatbikatını başlattı.

PENTAGON’un, 2020 savunma bütçesinde Irak ve Suriye’de eğit-donat için ayırdığı fonun detayları ortaya çıktı. Bütçe detaylarında, Irak güvenlik güçleri için 745 milyon dolar, Suriye’de SDG çatısındaki gruplara 300 milyon dolar destek fonu ayrıldığı yer alıyor.

Mısır Hava Kuvvetleri’nin, Rusya’dan 20’nin üzerinde Su-35 avcı uçağı alacağı bildirildi. [Kommersat]

Rusya lideri Putin, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı Kırım’ın Simferopol (Akmescit) kentindeki Cuma Camii’nin açılış törenine davet etti.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 13 milletvekili bulunan Ulusal Demokratik Meclisi-Birleşik Arap Listesi’nin oluşturduğu blokun seçimlere girme yasağını iptal etti. Başbakan Netanyahu, konuyla ilgili “Terörü destekleyenlerin İsrail meclisinde yeri yoktur.” ifadelerini kullanmıştı.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, bugün PKK’ya karşı İran’la ortak operasyona başlandığını açıkladı.

Suriye, Irak ve İran Genelkurmay Başkanlarının Suriye’nin başkenti Şam’da bir araya geleceği bildirildi.

24 ülke ile birlikte Türkiye’nin de katıldığı NATO-Gürcistan ortak askeri eğitim programı, Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te başladı.

Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern, Christchurch kentindeki iki camiye düzenlenen ve 50 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan saldırının ardından silahlanmayla ilgili yasal düzenlemeleri değiştirme konusunda ilke kararı aldıklarını söyledi.

ABD Genelkurmay Başkanlığı, Suriye’de 1000 kadar askerin bırakılacağı yönündeki haberin gerçeği yansıtmadığını ve Türkiye’nin güvenlik kaygılarının giderilmesine yönelik planlamaların devam ettiğimi açıkladı.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Münbiç ve Fırat’ın doğusundaki terör hedeflerine ilişkin, “Hiç merak etmeyin bunlarla ilgili bütün planlar yapıldı.” dedi.

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, kabinesindeki tüm isimlerin görevlerini bırakmaya hazır olmasını istedi.

İran İçişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Zülfikari, Türkiye-İran sınırının kontrolü için (PKK’ya yönelik) ortak operasyon düzenleneceğini belirtti.

ABD Eski Başkan Yardımcısı Joe Biden, 2020’de yapılacak başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti’den aday olacağını duyurdu.

Suriye Kabileler ve Aşiretler Meclisi Gaziantep ofisi düzenlenen törenle açıldı.

Madrid’de 22 Şubat’ta Kuzey Kore elçiliğine saldırıyı üstlenen ‘Cheollima Sivil Savunma’ isimli gizli örgüt, ele geçirdiği istihbaratı New York’a gidip Amerikan istihbarat servislerine sattığını kabul etti.

Brezilya’nın ‘ABD yanlısı’ Savunma Bakanı Fernando Azevedo e Silva, Venezüella’ya yönelik askeri güç kullanmayı düşünmediklerini söyledi.

Irak Başbakanı Abdulmehdi, Musul’a bağlı Şengal (Sincar çevresi) kentinde durumun ‘kırılgan’ olduğunu, güvenliğin ordu tarafından sağlanması gerektiğini belirtti.

Rusya lideri Putin ile Lübnan Cumhurbaşkanı Avn, Suriye’ye ilişkin ortak bildiri yayımlayarak Suriye meselesinin siyasi ve diplomatik yollarla çözümünü savundu.

ABD Savunma Bakanlığı’na vekalet eden Patrick Shanahan açık açık, Türkiye’nin F-35 programında kalmasını dilediğini ancak bunun yolunun S-400 yerine Patriot füze sistemlerini almaktan geçtiğini açıkladı.

Cezayir Genelkurmay Başkanı Ahmed Gaid Salah, Cumhurbaşkanı Butterflika karşıtlarını destekleyerek cumhurbaşkanlığı koltuğunun boşaltılmasını istedi.

Mali’de geçen cuma düzenlenen saldırıdaki ölü sayısı 154’e yükseldi. Cumhurbaşkanı Keita: “Burada gördüklerim, kurşuna dizilmiş masum çocuklar, yanan yaşlı insanlar, içinde insan bulunduğunu bildiğimiz kül olmuş evler, biraz daha ötede 40 kişinin içinde olduğu toplu mezar.”

Geçtiğimiz aylarda HTŞ’nin saldırılarıyla karşı karşıya kalan Nureddin Zengi, kendini fesh ettiğini ve Ulusal Ordu’ya katıldığını ilan etti.

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, Suriye’nin kuzeyinde kurulacak güvenli bölgede Türkiye ile işbirliği içerisinde çalışacaklarını söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo’nun, telefon görüşmesinde Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’a, “Rusya’nın Venezuella’ya asker göndermesine seyirci kalamayız” dediği öğrenildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Suriye’de Şubat ayındaki saldırı sonrası kaybolan 3 Rus askerinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

ABD Başkanı Trump, İsrail’in Suriye sınırındaki Golan Tepeleri’ndeki hakimiyetini tanıdığını duyurdu.

Bağımsızlık Günü kutlamaları nedeniyle Didim’in karşısındaki Eşek Adası’na giden Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras, “Türk Hava Kuvvetleri uçakları tarafından taciz edildiğini” söyledi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Avrupa turu ile paralel olarak Çin ile ekonomik ilişkilerini geliştirmek isteyen ülkelere uyarıda bulunan Almanya Dışişleri Bakanı Maas: “Bir sabah uyandıklarında kendilerini Çin’e bağımlı olarak bulabilirler”

Kendi devlet başkanı ilan eden Venezuella Ulusal Meclis Başkanı Guaido, halka iktidarı ele geçirme operasyonuna hazır olma çağrısı yaptı.

İran Milli Gaz Şirketi Genel Müdürü Hasan Montazer Torbeti, Türkiye’nin kendilerinden daha fazla doğalgaz satın almak istediğini söyledi.

Rusya’nın daha önce Yunanistan’a sattığı S-300 füze savunma sistemlerinin yenilenmesine dair Rusya ile Yunanistan’ın anlaşmaya vardığı bildirildi.

Romanya, İsrail Büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıyacağını açıkladı. Romanya, Kudüs’e büyükelçiliğini taşıyan ilk Avrupa ülkesi olacak.

SDG Genel Komutanı terörist Mazlum Kobani, IŞİD’e karşı zafer kazandıklarını açıkladığı konuşmasında Esad rejimine özerk yönetim çağrısında bulundu.

Dünya Müslüman Alimler Birliği, Arap ve Körfez ülkelerinin İsrail ile ilişkileri normalleştirme çalışmalarını kınadı.

Irak Meclisi, Musul vilayetindeki gayriresmi silahlı gruplara ait askeri karargahların kapatılmasına, oy çokluğuyla karar verdi.

Venezuela Devlet Başkanı Maduro, birkaç gün önce istifasını istediği bütün bakanlarına teşekkür etti ve yeni kabinesini kısa süre sonra açıklayacağını duyurdu.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, ülkesinin Lübnan ordusuna desteklerinin süreceğini açıkladı.

TİKA Kişinev Koordinatörü Selda Özdenoğlu’na, TİKA’nın Moldova’da gerçekleştirdiği başarılı çalışmalardan ötürü Moldova Cumhuriyeti Onur Nişanı verildi.

Yeni Kazakistan Devlet Başkanı Tokayev’in imzasıyla başkent Astana’nın resmi adı Nursultan olarak değiştirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 8 Nisan’da Üst Düzey İşbirliği Konseyi toplantısı için Rusya’ya gideceği bildirildi.

Pakistan Milli Günü nedeniyle Hindistan Büyükelçiliğine 500 metre uzaklıktaki Atakule’ye Türk ve Pakistan bayrakları yansıtıldı.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, tanrının Donald Trump’ı Yahudileri kurtarmak için göndermiş olabileceğine inandığını dile getirdi.

Fransa’da sarı yeleklilerin hafta sonu yapmayı planladığı gösteri sırasında güvenlik güçlerinin hayati tehlike durumunda “ateş açmasına” izin verileceği bildirildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Sarah Sanders, Suriye’de artık IŞİD’in elinde hiç toprak parçası kalmadığını açıkladı.

Dışişleri Bakanlığı, Japonya’da 1 Nisan 2019 tarihinde yürürlüğe giren yabancıların oturma izinlerini düzenleyen yeni yasa kapsamında, yabancı işçi kabul edilmeyecek ülkeler listesinden Türkiye’nin çıkarılmasını memnuniyetle karşıladı.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin geçici üyeliğine seçilen Almanya, bir ay için Konsey’in dönem başkanlığı görevini Fransa ile birlikte üstlenecek.

Kendi sınıfının en etkili taarruz helikopterinden olan ATAK, Brezilya Roadshow’da yaptığı uçuşlarla büyük beğeni topladı.

Venezuelalı mevkidaşı ile ortak basın toplantısında Venezuela’daki herhangi olumsuz bir durumun tüm Latin Amerika’yı hatta Karayipleri etkileyebileceğini dile getiren Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, “Venezuela’yı desteklemeye devam edeceğiz.” dedi.

PYD ile Esad rejiminin görüşmeleri olumsuz sonuçlandı. Şam yönetimi: “PYD ile Rusya aracılığı ile yaptığımız görüşmelerde anlaşamadık. Çünkü özerklik teklifini kabul etmiyoruz. Ayrıca Türkiye ile başımızın derde girmeyeceği bir teklifle gelmediler. 4. görüşme olmayacak.”

Katolik Kilisesi lideri Papa Francesco ile Fas Kralı 6. Muhammed, Kudüs’ün “insanlık ve özellikle de tek tanrılı üç dinin inananları için bir ortak miras” olarak korunması çağrısı yapan bir belgeye imza attı.

Cezayir Genelkurmay Başkanı Salih, ülkedeki krizin çözümü için cumhurbaşkanlığı makamının boşaltılmasını öngören anayasa maddelerinin uygulamaya konulması çağrısını tekrar etti.

Slovakya’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda oyların yüzde 58’ini alan Zuzana Caputova, cumhurbaşkanı seçildi.

Türk mühendisler tarafından donanmadaki tüm gemilere ortak harekat kabiliyeti sağlayacak ADVENT sistemi geliştirildi. Bu sistemle Karadeniz ile Marmara’da bulunan savaş gemileri eşzamanlı harekata katılabilecek.

İsrail, Gazze’ye ticari ürün girişinin sağlandığı tek nokta olan Kerm Ebu Salim ile yolcu geçişi için kullanılan Beyt Hanun (Erez) sınır kapılarını açtı.

ABD’nin Venezuella Özel Temsilcisi Elliott Abrams, Venezuella’ya gelen Rus uzmanlar yüzünden Rusya’ya yaptırım uygulayabileceklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Seçimden sonra ilk iş Suriye meselesini mümkün olursa masada değil, sahada mutlaka çözeceğiz.” diyerek yeni bir harekâtın sinyalini verdi.

İngiltere Başbakanı Theresa May’in AB ile vardığı çıkış anlaşması, Avam Kamarası’nda üçüncü kez reddedildi.

Yeni Zelanda’da camilere düzenlenen terör saldırılarında hayatını kaybeden 51 kişinin anısına 25 bin kişinin katıldığı Ulusal Anma Töreni düzenlendi.

Almanya, 5 ay önce aldığı Suudi Arabistan’a yönelik silah ihracatını durdurma kararını 6 ay daha uzattı.

Cezayir’de protestoların hedefindeki Cumhurbaşkanı Buteflika’nın en önemli müttefiki TAJ Partisi, ordunun 102. maddenin uygulanması çağrısına destek verdi. 102. madde: Cumhurbaşkanı, hastalık gibi bir nedenle görevlerini yerine getiremezse anayasa mahkemesi “zorunlu” toplanır.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait 20 kişilik dalgıç ekibi, Musul’da Dicle Nehri üzerinde yaşanan feribot kazasında kaybolanlara yönelik arama kurtarma çalışmalarına destek amacıyla bölgeye gitti.

Almanya Başbakanı Merkel, Dünya Bankası’nın sermaye artırımına ihtiyacı olduğunu, IMF’de ise üyelerin oy haklarını belirleyen kotaların yeniden belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler, Kenya’da Somalililerin kaldığı dünyanın en büyük mülteci kamplarından Dadaab Mülteci Kampı’nın kapatılacağını doğruladı.

NATO savaş gemilerinin (Hollanda, Kanada, İspanya, Türkiye, İngiltere, Bulgaristan) Sea Shield-2019 Tatbikatına katılmak için Çanakkale ve İstanbul boğazlarından geçerek Karadeniz’e girdiği belirtildi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in görev süresi 30 Eylül 2022’ye kadar uzatıldı.

Japonya’da 1 Nisan’da başlayacak yeni mali yıl için hazırlanan 101,46 trilyon yenlik (yaklaşık 920 milyar dolar) rekor bütçe, Parlamentoda yasalaştı.

Mısır ve Fransa deniz kuvvetleri, Fransa karasularaında “Kleopatra-Gabian 2019” ortak deniz tatbikatına başladı.

Afrika Kıtasına Stratejik Bir Bakış: Afrika’nın 2019 Öncelikleri

Editör
-
0
Afrika Kıtasına Stratejik Bir Bakış: Afrika’nın 2019 Öncelikleri

Günümüzde tüm gözler Ortadoğuya çevrilmişken, dünya siyasetini Ortadoğuda atılan adımlar ve yapılan hamleler belirlerken gözlerden kaçan önemli bir bölge Afrika… Ekonomik potansiyeli göz önüne alındığında Afrika, birçok ülkenin hem diplomatik yollardan hem de sivil toplum kuruluşları aracılığıyla etkinlik sağlamaya çalıştığı bir bölgedir.

2019 başlarken Afrika’nın son yıllarda kaydettiği gelişmeyi sermayeye dönüştürme ve Kıta’nın büyük ekonomik potansiyelini daha ileri düzeye taşıma kabiliyeti konusunda iyimser olmak için sebepler mevcuttur. Kıta çapında en hızlı adımların atılması ve ekonomik büyümede beş yılın en yüksek seviyesine ulaşılması öngörülmektedir. Reform çabaları, liderlik ve kurumsallaşmanın Afrika’nın kalkınma gündeminde kendini daha fazla hissettirmesiyle iş ortamı giderek gelişmektedir. Bu çerçevede; kapsayıcılık ve verimliliği önceleyen “Adil ve Etkili Yönetim İnşası”; ekonomik büyümeyi sürdürmeye yönelik hassas dengeler üzerine kurulu “Borç Yönetimi ve Kaynak Seferberliği”; geniş ölçekli istihdama yeni bir yaklaşım getirmek üzere “Afrika’nın Genç Nüfus Payından İstifade”; özel sektör ve yerel kurumların rolünü güçlendirerek Afrika’da yapısal “Kırılganlığı Giderme”; ülke ve sektör bazlı stratejiler üzerinden “Afrika’nın El Değmemiş İş Potansiyeli”; bölgesel ve uluslararası angajmana yönelik yeni gündem çerçevesinde “Ticaret ve Yatırımı Geliştirme” başlıkları öne çıkmaktadır.

Adil ve Etkili Yönetim İnşası

(Kapsayıcılık ve Verimlilik)

Afrika’nın genel kamu yönetim performansı son on yıllık süreçte göreceli yükselen bir seyir izlemektedir. Bu performansa altyapı, sağlık ve cinsiyet konuları öncülük ederken, 54 Afrika ülkesinin 3/4’ü bu süreçte kamu yönetimi alanında gelişme göstermiştir. Ayrıca hukuk ve bağlılık ile düşük düzeyde de olsa şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında gelişmeler kaydedilmiştir. Buna rağmen yönetimler nezdinde gençliğin ihtiyaç ve beklentileri gereği gibi karşılanamamaktadır. Hiç olmadığı kadar hızlı artan genç nüfusun eğitimi konusunda yönetimler gerekli imkânları sağlamakta yetersiz kalmaktadır. Son on yıllık süreçte katılım ve insan hakları başlıklarında gelişme kaydedilmiştir ancak bu gelişme Kıta nüfusunun 4/5’ini kapsamaktadır. Giderek artan serbest ve adil seçim uygulamaları ise toplumsal katılımın arttığı anlamına gelmemektedir. Bilakis Afrika’da sivil siyaset alanını giderek daraltmaktadır.

Diğer taraftan yine son on yıllık süreçte kaydedilen makroekonomik gelişme halk açısından sürdürülebilir bir ekonomik imkân olarak değerlendirilemez. Afrika’nın genel gayrisafi hasılası neredeyse %40 oranında artmasına rağmen sürdürülebilir ekonomik imkân kapsamındaki vatandaşlar açısından neredeyse sıfırdır. Ayrıca neredeyse durgun gidişat demografik gelişme ve gençliğin beklentileri arasında tezat oluşturmaktadır. Afrika’nın nüfusu son on yılda %26 oranında artış göstermiştir ve 1 milyon 250 bin civarındaki Kıta nüfusunun %60’ı 25 yaş altı gençlerden oluşmaktadır.

Diğer sorunların yanı sıra kötüleşen iş ortamı ve yüksek işsizlik Kıta’nın en büyük ekonomileri için bile bir felakete zemin teşkil eden kaçırılmış fırsat anlamına gelmektedir. Zira yüksek işsizlik oranı göç ve siyasi istikrarsızlıklara yol açma eğilimindedir.

Borç Yönetimi ve Kaynak Seferberliği

(Ekonomik Büyümeyi Sürdürmeye Yönelik Hassas Dengeler)

2019’da Sahraaltı Afrika’nın ekonomik görünümü; daha yüksek emtia fiyatı kombinasyonlarına, daha güçlü küresel ekonomiye ve daha destekleyici yerel politikalara bağlı olarak güçlenme eğilimdedir. Tahminler Bölge’nin son 4 yıldır ortalama %2,6 olan toplam gayrisafi hasılasının bu yıl %3,8’e yükseleceğini göstermektedir. Buna bağlı olarak 2023’e kadar bu gelişmenin %4 seviyesini aşması beklenmektedir. Fakat genel görünüm ülkeler arasındaki önemli farklılıkları örtmektedir. Bu farklılıkların göz ardı edilmesi Bölge hakkında olduğundan fazla iyimser bir tablonun ortaya çıkmasına yol açmaktadır.

Nijerya ve Güney Afrika gibi büyük ekonomiler hariç tutulursa Bölge ülkelerinin ülke bazlı ekonomik görünümü daha umut verici bir tablo sunuyor. 2019’da toplam büyüme %5,7 düzeyine yükselecek ve 2023’e kadar bu seviyelerde seyredecektir. Önümüzdeki beş yıllık süreçte, küresel ekonomi için %3,6 olan düzeyi aşarak ortalama %5 veya üzerinde büyümesi beklenen 20 ekonomi ile en hızlı gelişen ekonomilerin yaklaşık yarısı hâlen Afrika’da bulunmaktadır.

Göreceli olarak iyimser ekonomik beklentiler içeren bazı ülkeler aşağı yönlü hem iç hem dış risklerle karşı karşıyadır. Dış riskler arasında küresel büyümede piyasa gerilemesi veya ticari korumacılıkta artış olasılıkları vardır. Böyle bir durumda emtia fiyatları düşecek, Afrika ihraç mallarına talep azalacak ve borçlanma maliyetleri artacaktır. Başlıca iç riskler arasında ise hükümetlerin borç seviyelerinin yükselmesi ve bazı ülkelerde borç sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılar yer almaktadır. Bu bağlamda 2019’da Sahraaltı Afrika politika tasarımcıları, borç yönetim çerçevesi ve stratejilerin borçlanmanın yeni yapısına güncellendiğinden emin olmak ve vergilerin toplanmasına yönelik yönetim mekanizmasının güçlendirilmesi için cesur adımlar atmak durumundadır.

Devlet Borçlanması

Finansmanın önemli bir ayağı olan devlet borçlanması, borçlanma hizmetleri maliyetiyle birlikte son yıllarda iyice artmıştır. Bunun sonucunda en az 14 ülke yani Bölge ülkelerinin üçte biri ya borç sıkıntısı içindedir ya da yüksek düzeyde borç riski ile karşı karşıyadır.

Hâlbuki bu rakam 2013’te altı ülkeden ibaretti. Bu gözlemler Bölge’nin, Ağır Borçlu Yoksul Ülkeler İnisiyatifi (HIPC) ve Çok Taraflı Borç Hafifletme İnisiyatifi (MDRI) gibi girişimleri akla getiren başka bir geniş tabanlı borç darboğazı yönünde ilerlediğine ilişkin kaygıları artırmaktadır. Borç sürdürülebilirliğinin her iki göstergesi  (HIPC/MDRI) 2013 itibarıyla önemli ölçüde kötüleşmiş; ortalama borç oranı 2017’de %57 öngörüsüne ulaşmıştır. Bu oranın oluşumunda dış borç payı baskındır. Fakat bunda ticaret payının da katkısı vardır.

Borç yapısındaki diğer önemli bir gelişme ise kredi sağlayıcı profilinin daha çeşitlendirilmiş bir tabana sahip olmasıdır. Özel kredi sağlayıcılarının giderek artan önemine ek olarak kreditör devletlerin sayısı da artmıştır. İki taraflı kredi sağlayıcılar arasında yer alan Paris Kulübü üyelerinin payı 2008-2017 döneminde yaklaşık %40’tan yaklaşık %23’e gerilemiştir. Buna karşın Kulüp üyesi olmayan Çin gibi kredi sağlayıcı ülkelerin payı önemli ölçüde artmıştır. Borcun yapısındaki bu değişiklikler, hükümetlerin ve kalkınma ortaklarının yeni ortamı yansıtacak şekilde borç yönetim yaklaşımları ve çerçevelerini uyumlandırmalarını gerektirmektedir. Afrika’nın borcunun sürdürülebilirliğine ilişkin tartışma henüz esaslı bir şekilde üzerinde durulmamış olan sürdürülebilir finansman meselesine dayanmaktadır. Bölge iyileşmeyen ülke içi düşük tasarruf oranlarının sıkıntısını çekmektedir. Tasarruf oranının önümüzdeki beş yıllık süreçte %18 düzeyinde olacağı öngörülmektedir. Bu oran ulaşılmak istenen hedefin yani gayrisafi hasılanın %30’una tekabül eden yatırım oranının oldukça altındadır. Bu aynı zamanda dış borçlanmadaki artışın da kısmi açıklamasıdır.

Vergi Gelirleri

Vergi gelirleri iç kaynakların en önemli bileşenidir. Vergi artırımı ise pek çok iç reformun, bölgesel ve uluslararası girişimin odağında yer alır. Bu yöndeki çabalar vergi tahsilatının 2000’lerin başı itibarıyla %11 olan oranını bugün %15 seviyesine çıkarmıştır. Fakat bu seviye hâlen dünyanın diğer bölgelerine kıyasla en düşük seviyelerden biridir.

Yönetime ilişkin göstergeler Bölge’nin yolsuzluk ve hesap verebilirlik konularında diğer ülkelere kıyasla en kötü durumda olduğunu ortaya koymaktadır. Politikacıların borçluluk ve ihtiyaçların finansmanı arasında denge kurmak üzere 2019’da vergi tahsilatına ilişkin idari mekanizmaları güçlendirmek üzere cesur adımlar atmaları gerekmektedir.

Borç durumu genel olarak henüz HIPC/MDRI öncesi bir düzeyde olmasa da borcun yapısındaki temel değişikliklerle birlikte artış hızı, özellikle daha yüksek ticari pay, kaygı vericidir. Ticari borçların görece kısa vadesi ve yüksek faiz oranları bu borçları özellikle altyapı gibi uzun vadeli ekonomik kalkınma projelerinin finansmanına uyumlu hâle getirilmesini zorlaştırmaktadır. Diğer taraftan geniş kredi sağlayıcı yelpazesi daha geniş bir kredi zemini ve Bölge’nin ekonomik geleceğine daha büyük bir güven sağlasa da borçlanmanın bu yeni özellikleri yeni sorunları beraberinde getirmektedir. Kaldı ki daha geniş kredi sağlayıcı spektrumu daha karmaşık sorunlara ve dolayısıyla daha karmaşık çözüm yöntemlerine gebedir.

Borçlanmanın sürdürülebilirliğine ilişkin tartışma Afrika’nın kalkınmasını sürdürülebilir bir şekilde finanse etme meselesinin hâlen çalışma konusu olduğunu göstermektedir. Vergi tahsilatına ilişkin idari mekanizmaların güçlendirilmesinin; kalkınma gündemini finanse etmek ve borçlanmayı yavaşlatmak üzere ek kaynakları harekete geçirerek kısa vadede bir çözüm olabileceği değerlendirilmektedir.

Ayrıca mümkün olan bölgelerde karma finans, kamu-özel ortaklığı ve diğer risk azaltıcı mekanizmalar gibi yenilikçi finans mekanizmalarına daha fazla başvurmak gerekebilecektir.  Bu ve benzeri tedbirlerin 2019 ve sonrasında ekonomik gelişmenin devamını sağlayabileceği öngörülmektedir.

Afrika’nın Genç Nüfus Payından İstifade

(Geniş Ölçekli İstihdama Yeni Bir Yaklaşım)

Bacasız sanayi, Afrika’nın genç işsizliği sorununa çözüm olabilir mi?  Bazı tahminlere göre Afrika’nın çalışan nüfusu 2015-2030 döneminde yılda yaklaşık %3’lük artışla 450 milyona ulaşması beklenmektedir. 2050’ye kadar ise 15-24 yaş aralığındaki nüfusun 362 milyon olması değerlendirilmektedir. Sorulması gereken soru; böylesine hızlı bir şekilde artan genç nüfusun istihdamının nasıl sağlanacağıdır. Geçmişte çözüm, artık çeşitli değişimlere uğrayan sanayi sektörü olmuştur. Bugün Afrika sanayisiz bırakılmıştır. Küresel üretimdeki payı 1980’lerin gerisindedir ve gayrisafi hasılasında üretimin payı, gelişmekte olan ülkelerin ortalamasının yarısından  düşüktür. Sonuç olarak Afrika’daki yapısal değişim, istihdamın büyük çapta tarımdan imalat sektörüne kaydığı Asya’dan son derece farklı durumdadır.

Afrika sanayileşme konusunda neden başarısız olmuştur? Birincisi; Doğu Asya’nın bir üretim merkezi olarak başarısı, Afrika’nın yüksek üretim kapasiteli ve görece düşük ücretli bir rakiple karşı karşıya kaldığı anlamına gelmektedir. İkincisi; son 4 yıllık süreçte kalkınmanın her düzeyinde sanayi, ürün ve istihdam payı olarak gerilemiştir. Bu durum Afrika’nın Asya’da olduğu kadar yapısal değişim noktasında sanayi sektörüne bel bağlayamayacağını göstermektedir. Üçüncüsü; küresel değer zincirinin gelişiminin sadece fırsatları değil sorunları da beraberinde getirmesidir. Son olarak; Afrika’nın toplam zenginliğindeki doğal sermaye payı dünyada ikinci sıradadır ve fakat kaynak-zengini ekonomiler sanayileşme sürecinde güçlü dalgalanmalarla karşı karşıyadır.

Afrika’nın kapasitesini sınırlayan bu faktörler turizm gibi pazarlanabilir hizmetler ve bahçecilik dahil olmak üzere tarım endüstrisi gibi sektörlerin gelişiminde imkan haline geliyor. Bunlar imalat sektörü gibi verimlilik artışı, ölçek ve yığılım ekonomilerinden yararlanıyorlar. Bu “bacasız sanayiler” Afrika ekonomisinin en dinamik sektörleri arasındadır. Öyle ki 2002-2015 döneminde pazarlanabilir hizmet ve tarım endüstrisi maden dışındaki ihracat payının yüzde 58’ine yükselmiştir.

Kırılganlığı Azaltma

(Özel Sektör ve Yerel Kurumların Rolü)

Toplumsal kırılganlık; parçalanmış toplumsal kimlik, idari meşruiyet ve idari kapasite eksikliği veya yokluğu, emniyetsiz toplumsal ortam, kurumsal yapılanma eksikliği ve şoklara karşı dayanıksızlık gibi unsurlardan oluşan karakteristik bir sendromdur. İçerdiği unsurlar kısır döngü hâlinde birbirlerini beslemektedir. Toplumsal kırılganlık hem konvansiyonel “kök sebep” hem de konvansiyonel “çözüme” karşı koyan bir sendromdur ki bunlar gelecek vizyonu ile hâlihazırdaki gerçeklik arasındaki farklardan gündem oluşturan OECD tarzı toplum vizyonuna dayanmaktadır.

Toplumun varoluş şartını göz ardı eden bu yaklaşıma alternatif bir yaklaşım ulusal egemenlik ve fırsat anlarının kritik önemini vurgulamaktadır. Eğer devletler ve niyetleri başarılı bir değişim için esas teşkil ediyorsa uzun vadeli kırılganlık durumlarında uluslararası toplumun gerçekçi olarak yapabilecekleri çok azdır. Esas olarak söz konusu devletlerin kırılganlığı sebebiyle krizler ve periyodik liderlik değişiklikleri değişimin mümkün olduğu anları belirleyen kritik süreçlerdir. Uluslararası destek bu tür anları zapt etmek üzere gereği gibi hızlı olmalıdır.

Afrika’nın El Değmemiş İş Potansiyeli

(Ülkeler, Sektörler ve Stratejiler)

Afrika’nın en büyük sorunlarının çözümünde dönüştürücü rol oynayacak iş potansiyeli gibi Kıta’nın büyüyen iş piyasası potansiyeli de doğru anlaşılamamakta ve azımsanmaya devam etmektedir. Afrika’nın hızla büyüyen nüfusu ve piyasaları, yavaşlayan küresel büyüme ortamında önemli iş fırsatları sunmaktadır.

Ayrıca iş kaynaklı gelişen inovasyon ve yatırım, Afrika’nın henüz karşılanmamış ürün ve hizmet talebini karşılama, altyapı açığını kapatma, istihdam oluşturma ve yoksulluğu azaltmada esas teşkil etmektedir.

Temel sektörlerde fırsatı kazanca ve sürdürülebilir teşebbüse dönüştürebilecek bazı adımların atılması mümkündür. Bu adımlar fırsat niteliğinde fakat cesaret gerektiren adımlardır. Ekonomik ivme ve gelişen iş ortamı, temel ekonomik sektörlerde dönüştürücü büyümenin önünü açacak beş temayül tarafından destelenmektedir.

Birincisi, hızlı nüfus artışı ve kentleşmeyle ilgilidir. İkincisi, sanayileşmeyle ilgilidir. Üçüncüsü, Afrika’nın altyapı açığını kapatma çabasıyla ilgilidir. Dördüncüsü, tarımsal ve madensel zenginliği erişime açacak inovasyonlarla ilgilidir. Beşincisi ise, artan dijital ve mobil erişim potansiyeliyle ilgilidir.

Ticaret ve Yatırımı Geliştirme

(Bölgesel ve Uluslararası Angajmana Yönelik Yeni Gündem)

Ticari kârlarla ilgili tartışma son on yıla damgasını vurmakla birlikte Afrika daha fazla ve daha iyi olacak şekilde tercihini kendi kendine ticaretten yana kullanmıştır. Mart 2018’de imzalanan Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Anlaşması, ilgili ülkelere; ürünlerin %90’ı üzerindeki gümrük vergilerini kaldırma, hizmetlerde ticareti giderek serbestleştirme ve gümrük tarifesi dışı diğer pek çok engel üzerine eğilme yükümlülüğü getirmektedir.

Eğer başarıyla uygulanırsa bu anlaşma 1 milyarın üzerinde bir müşteri kitlesine ve 3 trilyon doların üzerinde gayrisafi hasılaya sahip bir “Afrika tek pazarı” oluşturacaktır.  Bu ise Afrika’yı dünyanın en büyük serbest ticaret alanı hâline getirecektir.

Afrika Serbest Ticaret Anlaşması ile ilgili en az bilinen hususlardan biri; hizmet ticareti, yatırım, entellektüel mülkiyet hakları ve rekabet hukukunun yanı sıra muhtemelen e-ticareti kapsayacak şekilde genel olarak mal ticaretine odaklanan geleneksel serbest ticaret alanının sınırlarını aşan kapsamıdır.

Afrika Serbest Ticaret Anlaşması; serbest dolaşım, oturum ve kuruluş hakkı gibi protokollerin yanı sıra havacılık konusunda da tek pazarı hedefleyen diğer kıtasal hükümlerle bütünlenmektedir. Potansiyel etkisinin ölçeği, Anlaşma’nın temel dinamiklerini anlamayı ve imkânlarından istifadenin yanı sıra risk ve zorluklarının üstesinden gelmek üzere kullanılması gereken yöntemleri de son derece önemli hâle getirmektedir.

Afrika ülkeleri ticarete yönelik etkili politika ve stratejiler geliştirmeli; ekonomiyi çeşitlendirme, sanayileşme ve değer zinciri gelişimi için yeni fırsatları tespit etmelidir. Afrika Serbest Ticaret Anlaşması, Kıta’nın ekonomik çeşitliliği ve kapsamlılığında oyun değiştirici rol oynayabilir. Bu kaçırılmaması gereken bir fırsattır ve 2019 bu bakımdan belirleyici öneme sahiptir.

Bu çalışma Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) tarafından yayınlanmıştır.*

 

 

 

Türkiye’deki Üsler ve ABD İle İlişkisi

Nurullah Atilla
-
0
Türkiye’deki Üsler ve ABD İle İlişkisi


Giriş

  Her zaman için gündem olan ”Amerika Birleşik Devletleri’nin Türkiye’deki üsleri”, günlük hayatta tartışıldığı kadar kolay bir mesele değildir. Tarihsel yönü, NATO, diplomatik boyutu ve hukuk gibi faktörler göz önüne alındığında, konu bir hayli derinleşiyor. Yazımızda, üslerin diplomatik ilişkilerimizdeki yerine değinerek  ”Türkiye’deki ABD üsleri” meselesini ele alacağız.

 Üslerin Diplomatik ve Tarihi Boyutu

  1980 yılında Türkiye’de yaşanan askeri darbe, Türkiye-ABD ilişkilerinin seyrini değiştirdi. 2 devlet arasındaki ilişkilerde o zamana kadar biriken sorunlar, 1980 sonrası dönemde iyileşmeye başladı. İki ülkenin birbirine karşı izlediği politikalarda yumuşamalar başladı. Günümüzde, Türkiye ile ABD ilişkilerinin temelini oluşturan SEİA (Savunma ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması) da bu dönemde yürürlüğe girdi. Antlaşma ile her iki ülke arasında savunma, ekonomik, bilimsel ve teknik işbirliği hedeflenmiştir. SEİA’nın dayandığı 2 temel faktör var. Bu faktörler, üsler meselesinin temelini oluşturuyor. Bu 2 faktör: 

  1. ABD’nin Türk ordusunu modernleştirip Türkiye’ye ekonomik destekte bulunması,
  2. ABD’nin Türkiye’deki üsleri kullanması.

Bu antlaşma ile ABD’nin Türkiye’ye yaptığı ekonomik yardımları arttı. Hatta bu antlaşmaya istinaden Türkiye, F-16 üretebilecek ve ürettiği F-16’ları ABD’nin onayı ile başka devletlere satabilecekti. Türkiye ise, Soğuk Savaş’ın getirdiği konjonktürde daha da önemli hale geldi. ABD, Sovyetler Birliği’ni çevreleme politikasında Türkiye’nin jeopolitik konumundan faydalanmak istedi. Buna amaca yönelik olarak, üslerin kullanılması ile alakalı iki ülke arasında  mutabakat sağlandı. Bu mutabakata göre:

  • Üs ve tesislerde aynı rütbede Türk ve Amerikan general görev yapacak,
  • Üs ve tesislerin çevre güvenliği Türk komutanlar tarafından sağlanacak,
  •  Amerikan karargahı olarak kullanılan birime Amerikan bayrağı çekilebilecek,
  • İki ülke arasında savunma işbirliği, NATO operasyonel alanı ile sınırlandırılacak. Böylece üsler, Amerika Birleşik Devletleri’nin özel çıkarları için kullanılmayacaktır.

Türkiye’de Bulunan Üsler

  2016 tarihine kadar Türkiye’de 12 üs kuruldu. Bu üslerin bazıları günümüzde faal iken bazıları Sovyetler Dönemi’nin  getirdiği konjonktür gereği kurulduğu için Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında kapatıldı. Fakat, diplomasi ve tarihi boyutundan da anlaşılacağı üzere, bu üsler zannedildiği gibi ABD üsleri değildir. Üsler, NATO üsleridir. ABD, NATO’nun başta gelen ülkesi olduğu için uluslararası hukuk çerçevesinde bu üsleri en çok kullanan ülke konumundadır. Bunun yanında, Türkiye ile ABD arasında yapılan ikili antlaşmalar neticesinde ABD’nin bazı ayrıcalıklarının olduğunu söylemek mümkün.

Önemli bazı üsler:


  1- İncirlik Hava Harekat ve Destek Üssü (10. Tanker Üssü): İsmini, Adana’da bulunduğu ilçeden almıştır. Türkiye NATO’ya üye olmadan 1 yıl önce (1951) inşasına başlandı. Açılışı ise 1954 yılında yapıldı. Türkiye-NATO ilişkilerinde kritik bir öneme sahip olan Üs, kurulduğu günden beri çeşitli tartışmalara konu oldu (15 Temmuz Darbe Girişimi’nin bu Üs’te planlandığı, Üs ile alakalı güncel tartışma konusu.). Başlarda, ABD Hava Kuvvetleri’nin olağanüstü durumlarda konuşlanması ve uçakların bakım amacı güdülüyordu. Konuyla alakalı 1980 yılında ciddi yeniliklere gidildi.

İncirlik, tarih içinde Türkiye’nin önemli bir diplomatik kozu oldu. Örneğin, 1970’li yıllarda Kongre’nin Türkiye’ye yaptığı silah ambargosu sırasında Üs kapatıldı ve 1978 yılında ambargonun kaldırılmasıyla tekrar kullanıma açıldı. ABD açasından ise, Ortadoğu politikalarında Üs’sün önemli bir yeri var. Örneğin, 1990-1991 yıllarındaki Birinci Körfez Savaşı’nda ABD güçleri için kritik bir rol oynadı.

ABD Ordusu rakamlarına göre Üs’te 2500 ABD askeri bulunuyor. Bunun yanında, Üs’te bir Türk Timi görev yapıyor. Türk Hava Kuvvetleri 10. Ana Jet Üssü ve ABD Hava Kuvvetleri 39. Ana Jet Üssü burada görev yapmaktadır. NATO operasyonlarında, yabancı devletlerin askerlerinin konuşlandırıldığı da oluyor.

Fotoğraf temsilidir,askeri üsten çekilmemiştir.

  2- Pirinçlik Radar Uyarı ve Uzay Dinleme Tesisi: Tarih boyunca stratejik konumuyla ön plana çıkan Diyarbakır, Soğuk Savaş döneminde de stratejik konumuyla ön plana çıktı. Savaş yıllarında Ortadoğu’daki gelişmelerin takip edilmesi için Diyarbakır önemli bir rol oynadı. 1958 yılında, Ortadoğu ülkelerinin izlenmesi amacıyla Pirinçlik Mahallesine NATO savunma sisteminin bir parçası bu radarlar kuruldu. SSCB’den sonra, 1998 kapatılan Üs, geçtiğimiz yıllarda NATO Füze Savunma Sistemi erken uyarı radarlarının kurulması için gündeme geldi.

Fotoğraf temsilidir,askeri üsten çekilmemiştir.

  3- Sinop Elektromanyetik İzleme Tesisi: Soğuk Savaş Dönemi’nin getirdiği konjonktüre örnektir. SSCB’nin dinlenmesi için kurulan Üs, 1952-1992 yılları arasında faaliyet göstermiştir.

  4- Malatya-Kürecik: Çok tartışmalı olan Kürecik, Kisecik ve Keldağ hakkında buraya bakabilirsiniz: https://stratejikortak.com/2018/01/icimizdeki-truva-atlari-kurecik-kisecik-keldag.html

Diğer Üsler liste olarak şu şekildedir:

  5- Gemlik-Şahintepe 

  6- Ankara-Elmadağ Üssü

  7- Adana-Karataş Üssü

  8- Samsun-Mahmurdağ Üssü

  9- İstanbul-Alemdağ Üssü

  10- Belbaşı Sismik Bilgi Toplama Üs ve Tesisi

  11- Kargaburun Radyo Seyrüsefer Üs ve Tesisi

  12- İzmir-Yamanlar

  YARARLANILAN KAYNAKLAR

  1. Ömer Göksel İşyar, Türk Dış Politikası (Sorunlar ve Süreçler), Türkiye-ABD İlişkileri bölümü.
  2. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-
  3. 38521914https://www.researchgate.net/publication/331346933_CIA_ARSIV_BELGELERINDE_DIYARBAKIR
  4. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/pirinclikte-nato-ussu-tartismasi-18655827
  5. https://www.cnnturk.com/2005/turkiye/03/31/seia.anlasmasinin.detaylari/84483.0/index.html
  6. http://www.ayancikdogus.com/sinop-18-yil-once-kapanan-abd-radarinin-izlerini-tasiyor/217/
  7. https://www.dunyabulteni.net/t-genel/turkiye-de-kac-abd-ussu-var-neredeler-h426679.html
  8. https://stratejikortak.com/2018/01/icimizdeki-truva-atlari-kurecik-kisecik-keldag.html

    Not: Yazının kapak fotoğrafı insajderi.com adlı internet sitesinden alınmıştır.

Doğu Akdeniz ve Kıbrıs Haber Arşivi (Şubat 2019)

Editör
-
0
Doğu Akdeniz ve Kıbrıs Haber Arşivi (Şubat 2019)

Kıbrıs adası ve Doğu Akdeniz’de Şubat 2019’da birçok askeri tatbikat gerçekleşti. En önemlisi de cumhuriyet tarihinin en büyük deniz tatbikatı “Mavi Vatan-2019”.

İşte geçtiğimiz ay yaşanan askeri ve diplomatik gelişmeler…

2 Şubat: Yunanistan Enerji Bakanı Yorgos Statakis, ülkesinin East-Med olarak bilinen Doğu Akdeniz Doğalgaz Boru Hattı inşasını desteklediğini açıklarken söz konusu proje için anlaşmaların önümüzdeki birkaç ay içinde imzalanacağını bildirdi.

4 Şubat: Barbaros  Hayrettin Paşa arama gemisi, 4 Türk savaş gemisi eşliğinde Güney Kıbrıs’ın “kendilerine ait deniz sahası”olarak ilan ettikleri sahaya girerek doğal gaz araması gerçekleştirdi.

– Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü  İbrahim Kalın, “Kim tarafından gelirse gelsin özellikle Doğu Akdeniz’de bir oldubittiye Türkiye’nin göz yummayacağını herkesin bilmesi gerekir.” dedi.

5 Şubat: Yunanistan Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Aleksis Çipras, 2 günlük çalışma ziyareti kapsamında Ankara’ya geldi.

– Yunanistan Başbakanı Çipras “Türkiye ile ile bölgemizdeki sorunlara mahkum olmak niyetinde değiliz. Sorunlara diyalogla çözüm bulmaya çalışıyoruz” dedi.

– Çipras’ı ağırlayan Erdoğan” Sorunların barışçıl şekilde çözülebileceğine inanıyorum” dedi.

6 Şubat: BM Özel Temsilcisi Jane Holl Lute’un,  Mustafa Akıncı’dan Rum liderin ikna edilmesi için siyasi eşitlik ve  garantiler konusunda  oluşturulacak ortak belgenin hayat bulması için geri adım atması baskısı yaptığı belirtildi.

7 Şubat: Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, İsrail’i, Lübnan karasularını ihlal etme ve petrol rezervlerini hedef almakla suçladı.

12 Şubat: Fransa, Doğu Akdeniz’de var olabilmek için Rumlarla, yeni bir anlaşma imzaladı. Fransız hükümeti yeni bir yasa tasarısı hazırlayarak, Kıbrıs’taki varlığını güncellemek üzere harekete geçti.

Yürürlükteki anlaşma; daha çok Rum silahlı kuvvetlerinin, Fransızlar tarafından eğitim ve donanımına odaklıydı. Anlaşmanın güncellenmiş hali ile iki yeni ek madde içeriyor

  • Enerji güvenliği, deniz emniyeti, erken uyarı, kriz anında Fransız uyrukluların Yakın Doğu ülkelerinden tahliyesi, kriz yönetimi, terör, korsanlık ve dışarıdan saldırıya karşılık verme ve doğal afetler konularında yardımlaşma ve enformasyon alışverişi
  • Silahlı kuvvetlere (özellikle de Fransız silahlı kuvvetlerine) “kolaylık sağlanması” ve “lojistik desteğin geliştirilmesi”

13 Şubat: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Ekonomi ve Enerji Bakanı Özdil Nami, daha önce Türkiye ile varılan mutabakatlar çerçevesinde, Türkiye’nin doğal gaz ve petrol arama gemisi Fatih’in şubatta Kıbrıs açıklarında arama faaliyetlerine başlayacağını belirterek, “Kıbrıs Türk halkının hak ve menfaatini doğal gaz konusunda diğer konularda olduğu gibi koruyacağız ve gerekli adımları atacağız.” dedi.

23 Şubat: Türkiye’nin ikinci Sondaj Gemisi Olan Deepsea Metro-1, Yalova’ya demir Attı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO) ait gemi bakım ve onarıma alındı.

24 Şubat: Mısır Petrol Bakanı Tarek el-Molla,  Kahire’nin  Kızıldeniz’de ilk kez petrol ve doğal gaz arama ihalesine çıkılacağını söyledi.

25 Şubat: NATO’nun denizaltılara karşı hava, su üstü ve denizaltı arasındaki iş birliğini geliştirmek ve eğitim sağlamak amacıyla düzenlediği “Dynamic Manta-2019” tatbikatı başladı.

İtalya Deniz Kuvvetleri’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek tatbikata NATO üyesi Türkiye, Kanada, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Hollanda, İspanya, İngiltere ve ABD’den 3 binden fazla denizci ve hava personeli katılıyor.

27 Şubat: Aynı anda Karadeniz, Ege Denizi ve Akdeniz’de 08 Mart 2019’a kadar icra edilmesi planlanan MAVİ VATAN TATBİKATI-2019 başladı.

Cumhuriyet tarihinin en büyük deniz tatbikatı olarak başlayan harekat 10 gün sürdü. 3 ayrı denizde sürdürülen tatbikata; 13 fıkrateyn, 17 yardımcı sınıf gemi, 14 karakol gemisi, 6 korvet, 16 hücumbotu, 22 çıkarma gemisi, 1 eğitim gemisi, 7 denizaltı, 7 mayın avlama gemisi ile birlikte SAS, SAT ve Amfibi hücum timleri deniz karakıl uçakları, havadan ihbar kontrol uçağı ile deniz, genel maksat ve taarruz helikopterleri katıldı.

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyesi Askeri tarih & Strateji Uzmanı A. Sefa Özkaya tatbikatla ilgili Önce Vatan’a verdiği röportajda Deniz Kuvvetleri’nin 15 Temmuz sonraki ihraçlardan dolayı vermiş olduğu personel açığını kapatmış olduğunu gösterdiğini belirterek, “103 geminin katıldığı bir tatbikat ile nicelik, günler boyu basına açık fiili atış tatbikatında tek bir hata yapmaksızın da nitelik olarak bunu yaptı.” ifadelerini kullandı.

28 Şubat: ABD’li Exxon Mobil şiketi, 10. Parselde (Glaucus-1 kuyusunda) 141 ila 226 milyar metreküp arasında gaz rezervi bulduklarını açıkladı.

https://stratejikortak.com/2019/02/dogu-akdeniz-haber-arsivi-ocak.html

Kim Jong Un’un Füze Kumarı

Ajans Haber
-
0
Kim Jong Un’un Füze Kumarı

2018’den bu yana, ABD – Kuzey Kore diplomasisi açısından ilişkilerin yumuşama dönemine doğru ilerlediği yorumunu yapabileceğimiz bir sürecin içindeyiz.

Özellikle bazı nükleer başlıklı balistik füze rampalarının imhası, Güney Kore ile ileri seviye diplomasi başlıkları bu hususta anahtar iki nokta olarak görülmektedir.

Öte yandan ABD’nin önderliğinde, Birleşmiş Milletler’in Kim Jong Un rejimine yönelik yoğun ekonomik yaptırımların sürdüğü ve geçtiğimiz günlerde Vietnam’da Trump ile Kim Jong Un arasında gerçekleşen görüşmede yaptırımlar hususunda Amerika Birleşik Devletleri’nin “ikna edilemediği” meselesi kulislerden sızınca, beraberinde ilginç bir gelişme yaşandı.

Uydu fotoğraflarından ulaşılan bilgiye göre, başkent Pyongyang‘ın yakınlarında bulunan Sanumdong tesisi çevresinde balistik füze tesislerinde hareketlilik görüntülenmekte. Bazı raporlara göre bu hareketlilik, askeri bir amaç taşımaktan ziyade uzaya fırlatılacak bir füze için de gerçekleştiriliyor olabilir. Yine de, Kim Jong Un’un füze kumarı olarak nitelendirebileceğimiz bir durum mevcuttur. Bunun nedeni ise tuhaf Kuzey Kore liderinin geçtiğimiz aylarda Japonya üzerinden balistik füze denemeleri yapması ve benzeri birçok olayda “sabıkasının” bulunmasıdır.

İkinci fotoğraf ise aynı tesisin yakınlarında bulunan hareketliliğin bir başka yansıması olarak görüntüleniyor.

Kuşkusuz Kim Jong Un’un verdiği emirle gerçekleştirilen bu hareketliliğin kaynağı özellikle Amerikalılar, Japonlar ve Güney Koreliler tarafından tedirginlikle izleniyor.

Rasyonel olarak bakıldığında, yaptırımların sürdüğü bu dönemde, Kim Jong Un’un askeri gücünü bir koz olarak kullanmaya devam etmesi mantıklı görünüyor. İlaveten ülkenin ekonomik durumu hususunda bir takım sorunlar yaşansa da, “ideolojik aygıtlar” oldukça verimli çalışarak, halk üzerinde tam bir rıza sağlandığı için, protestoların bile yaşanmadığı bir bölgeden bahsediyoruz. Kim Jong Un, diplomatik açıdan başarılı bir süreç yönetiyor.

 

Askeri ve Diplomatik Haber Arşivi (Şubat 2019)

Editör
-
0
Askeri ve Diplomatik Haber Arşivi (Şubat 2019)

Stratejik Ortak olarak Şubat ayında yaşanan önemli askeri haberleri ve diplomatik gelişmeleri tek başlık altında derledik. Geçen ayın en dikkat çeken konularının başında Venezuela’daki gelişmeler ve Pakistan ile Hindistan arasında yaşanan askeri gerilim geliyor. İşte kısa maddeler halinde derlediğimiz haber arşivi:

Venezuela Devlet Başkanı Maduro, bu yıl içerisinde yeni bir Kurucu Meclis için parlamento seçimlerinin düzenleneceğini açıkladı.

Venezuela’da kendisini başkan ilan eden Guaido, ABD yardımlarının Kolombiya sınırından gireceğini açıklamasının ardından Kolombiya’da ABD askerlerini taşıdığı iddia edilen çok sayıda helikopter görüntülendi.

Kolombiya Devlet Başkanı Ivan Daque, “Maduro rejiminin artık saatleri var” dedi.

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Irak’a en büyük taahhütte Türkiye’nin bulunduğunu belirterek, “5 milyar dolar kredi vereceğiz. Bu, 5 milyar dolarlık krediden iş adamlarımız istifade edecek.” dedi.

Husilerin geçen ay askeri üsse düzenlediği drone saldırısında yaralanan Yemen Genelkurmay Başkan Yardımcısı Tümgeneral Salih ez-Zindani, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

ABD Başkanı Trump, ABD’nin Suriye’den çekilme kararına ilişkin, “Zorunda kalırsak geri döneriz. Çok hızlı geri gelebiliriz ve ayrılmıyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, istihbarat birimlerinin Suriye ile alt düzeyde dış politika yürüttüğünü ifade etti.

İran’ın başkenti Tahran’daki Uzay Araştırmaları Merkezi’nde çıkan yangında üç bilim insanı hayatını kaybetti.

Papa Francis, ilk kez Körfez ülkelerinden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’ye geldi.

İran, Irak’a son 10 aylık sürede 7 milyar 515 milyon dolar değerinde ihracat yaparken, Irak’tan 51 milyon dolar değerinde ithalat gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, Kalın, Münbiç ile ilgili, “Amerikalılarla konuştuğumuz şekilde yol haritasının hayata geçirilmesi noktasında Ruslarla da mutabık kaldık.” dedi.

Venezuela Devlet Başkanı Maduro, Katoliklerin ruhani lideri Papa Franciscus’a bir mektup yazarak ülkedeki siyasi krizin çözümü için yardım talebinde bulundu.

Barbaros Hayrettin Paşa arama gemisi, savaş gemileri eşliğinde Güney Kıbrıs’ın “kendilerine ait deniz sahası” olarak ilan ettiği sahada petrol araması gerçekleştirdi.

Birleşmiş Milletler gözlemcilerinin hazırladığı gizli bir rapora göre, Kuzey Kore’nin nükleer programlarının sürdüğü ve yaptırımların ‘etkisiz’ olduğu belirtildi.

Macaristan’ın Moskova Büyükelçisi Norbert Konkoly, ülkesinin Rus gazını almak için Türk Akımı boru hattına katılmaya hazır olduğunu belirtti.

IMF, yeni ekonomik programın desteklenmesi amacıyla Mısır’a vermeyi taahhüt ettiği 12 milyar dolarlık kredinin beşinci diliminin ödenmesini (2 milyar $) onayladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Fırat’ın doğusunda Türkiye’nin desteğiyle bölge halkının kendi yönetimini tesisi birkaç ay içinde sağlanmazsa bekleme süremiz yine sona erer” dedi.

Kanada hükümeti, uluslararası yardım adı altında Venezuela halkına (Maduro karşıtlarına) destek için 53 milyon dolar göndereceğini duyurdu.

İran lideri Ali Hamaney’in Yüksek Askeri Danışmanı Tümgeneral Safevi, ABD’nin terör örgütü IŞİD militanlarını Afganistan’a naklettiğine ilişkin ellerinde “kesin istihbarat” olduğunu söyledi.

Yunanistan Başbakanı Çipras, “Türkiye ile bölgemizdeki sorunlara mahkum olmak niyetinde değiliz. Sorunlara diyalogla çözüm bulmaya çalışıyoruz.” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sorunların barışçıl yollarla çözülebileceğine inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

Katolik dünyasının ruhani lideri Papa Francesco, Venezuella’da tarafların anlaşıp, talep etmeleri halinde arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile 27-28 Şubat’ta Vietnam’da görüşeceğini açıkladı.

2011’de ‘soykırım’ iddialarını oturdukları meclis koltuğunda kabul eden Fransa, Cumhurbaşkanı Macron’un açıklmasıyla 1915 olaylarının yıl dönümü olan 24 Nisan’ı “Ermeni soykırımını anma günü” ilan ettiğini açıkladı.

Rusya Federal Askeri ve Teknik İşbirliği Dairesi Başkanı Dmitriy Şugayev, S-400 füze savunma sistemlerinin anlaşmaya uygun olarak 2019 sonbaharında Türkiye’ye teslim edileceğini söyledi.

Venezuela’da Ulusal Meclis’in Mali Komisyon Başkanı ve mevcut hükümetin önde gelen muhaliflerinden Milletvekili Carlos Paparoni, Maduro hükümetinin geçen yıl Birleşik Arap Emirlikleri ile Türkiye’ye 73 ton altın sattığını söyledi.

Eski CIA Başkanı ABD Dışişleri Bakanı Pompeo’nun paylaştığı “muhalif lider Guaido’yi destekleyen ülkelerin gösterildiği dünya haritasında” Türkiye’yi ikiye böldü.

ABD Senatosu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye ve Afganistan’daki askerleri hızlıca çekmesine karşı çıkan bir maddeyi de içeren bir yasa tasarısını 23’e karşı 77 ile onayladı.

Bağdat hükümeti, peşmergenin Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelere geri döneceği iddialarına ilişkin “asılsız ve gerçek dışı” yorumunda bulundu.

ABD Senatosu, İsrail mallarını boykot eden firmalarla mücadele edilmesini öngören yasa tasarısını oy çokluğu ile kabul etti.

Rusya’ya uygulanan yaptırımların 6 ay daha uzatılmasına karar veren AB Konseyi’ne, üye olmayan Norveç, Arnavutluk, Karadağ ve Ukrayna da destek verdi.

Venezuela Dışişleri Bakanı Jorge Arreaza, ülkesindeki krize ilişkin Uluslararası Temas Grubu kurulduğunu açıklayan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin Özel Temsilcisi Veronique Lorenzo’yu kabul etti.

Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, ‘İsrail’e karşı Lübnan ordusu için İran’dan hava savunma sistemleri temin etmeye hazır olduğunu’ söyledi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, Venezuela ordusuna, kendini geçici devlet başkanı ilan eden Juan Guaido’yı tanımaları durumunda yaptırımlardan muaf olabilecekleri teklifinde bulundu.

ABD Ordusu Merkez Komutanı General Joseph Votel yaptığı açıklamada “Orta Asya ülkelerini Rusya’dan askeri tedarikten uzaklaştırmaya çalışıyoruz” dedi.

BM Afrika Ekonomi Komisyonu Genel Sekreteri Songwe, “Asya ve Afrika kıtası dünyadaki mülteci nüfusun yüzde 97’sini barındırıyor.” dedi.

Duhok’daki askeri üssümüze saldıran 16 ‘sivil’ terörist, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) tarafından Türkiye’ye iade edildi.

İran Genelkurmay Başkan Yardımcısı Habibullah Sayari, gemi ve petrol tankerlerinin güvenliğinin temini için Türkiye ile Aden Körfezi’nde işbirliğine hazır olduklarını belirtti.

İtalya İçişleri Bakanı Matteo Salvini, “Fransa ile yeni sayfa açmaya, halklarımızın iyiliği için Macron ile görüşmekten mutluluk duyarım. Ama Fransa mültecileri sınıra itmeyi ve İtalyan katillere iltica hakkı vermeyi bırakmalı” dedi.

İngiltere Başbakanı May, “Brexit’i zamanında gerçekleştireceğim. Bunu Birleşik Krallık halkı için yapacağım. Önümüzdeki günlerde bunu yapmak için ciddi müzakereler yürüteceğim” dedi.

BAE destekli Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu’nun (LUO), ülkedeki aşırılık yanlısı gruplara destek verdiğini iddia ettiği Türkiye’ye yaptırım uygulanması talebiyle BM Güvenlik Konseyi’ne başvurdu.

ABD’nin Nisan ayının sonuna kadar tüm askerlerini Suriye’den çekeceği belirtildi.

Suriye merkezli ‘Snack Syria’ haber sitesi, Suriye istihbarat şefi Ali Memlük’ün, Ocak ayında Türkiye’yi ziyaret ettiğini ve Türk mevkidaşları ile çeşitli görüşmeler gerçekleştirdiğini iddia etti.

Bağdat’ta İran’ı eleştiren Şii milis gücü Ebu Fazıl Abbas Tugayı lideri Avs Havaci’nin, Irak Bağdat Operasyonlar Komutanlığı ve Haşdi Şabi Güvenlik Birimi’nden oluşan ortak askeri güç tarafından tutuklandığı bildirildi.

İran dini lideri Ali Hamaney, ABD yönetiminin kötülük ve şiddetin sembolü olduğunu ve Avrupa’ya güvenilmemesi gerektiğini söyledi.

ABD’li yetkililer, iki Amerikan askerini öldüren Adem Yılmaz adlı kişiyi Türkiye’ye teslim eden Almanya’ya tepki göstererek “derin hayal kırıklığına” uğradıklarını belirtti.

AB’nin Suudi Arabistan’ı kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele standartlarına uymadığı için kara listeye alacağı belirtildi. [FT]

Yunanistan’ın, Kuzey Makedonya’nın NATO üyeliğiyle ilgili protokolü onayladığı bildirildi. Makedonya, Yunanistan’ın NATO ve AB üyeliği sürecini veto ettiği için ismini değiştirmişti.

Venezuela’da kendini geçici devlet başkanı ilan eden Guaido, ülkesine yönelik bir askeri müdahaleye yeşil ışık yakıp yakmayacağı sorusunu, muhalefetin “mümkün olan her şeyi yapacağını” belirterek cevapladı.

Yıllar önce Osmanlı pasaportuyla Güney Amerika’ya giden bir ailenin çocuğu olan Filistin kökenli Nayib Bukele, Orta Amerika ülkesi El Salvador’un yeni devlet başkanı oldu.

Türkiye’nin ilk istihbarat gemisi TCG UFUK denize indirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan “UFUK korveti Türkiye’nin denizlerdeki gören gözü, duyan kulağı olacaktır” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tank palet fabrikasının satılmasının veya devrinin mümkün olmadığını, sadece fabrikanın işletme hakkının yüzde 50 Katar, yüzde 50 Türk ortaklı olan bir firmaya verildiğini söyledi.

Filipinler lideri Duterte, Papa Franciscus’un kiliselerde papazların rahibelere cinsel tacizde bulunduğunu kabul etmesinin ardından Katolik Kilisesi’nin reforma gitmesi gerektiğini söyledi.

Dışişleri Bakanlığı, Uygur Türklerinin halk ozanı Abdurrehim Heyit’in Çin’de bir hapishanede hayatını kaybettiğini öğrendiklerini belirterek, Çin’e ‘Uygur Türklerinin haklarına saygı gösterin’ çağrısında bulundu.

Azerbaycan vatandaşları, yapılacak yeni düzenlemeyle, Azerbaycan Devlet Sınav Merkezi tarafından yapılan sınav puanlarına göre Türkiye’de üniversite tercihlerini yapabilecekler.

Güney Kore ve ABD, Seul yönetiminin bu ülkede görev yapan ABD askerlerinin varlığı için yapacağı ödemeyle ilgili anlaşmaya vardı. Güney Kore’nin 2019’da ABD askerleri için 924 milyon dolar ödeme yapacağı iddia ediliyor.

Yunanistan Başbakanı Çipras, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Kıbrıs’ın kaynaklarının bütün Kıbrıslılara, Kıbrıslı Türklere ve Kıbrıslı Rumlara ait oluğuna inandığımı söyledim” dedi.

“ABD Ortadoğu’da önemli bir güçtür, öyle çekilemez” diyen PKK elebaşı Cemil Bayık, ‘Suriye’de çözümü engelleyen tarafın İran olduğu söylense de asıl sorun Türkiye’nin varlığıdır’ ifadelerini kullandı.

Çin resmi haber ajansı CRI, Doğu Türkistanlı halk ozanı Abdurrehim Heyit’in yaşadığını gösteren bir video yayınladı.

Pakistan Başbakanı İmran Han, ülkesinin ekonomik olarak yükselişe geçtiğini belirterek, “Pakistan’a yatırım yapmanın tam zamanı, gemiyi kaçırmayın” dedi.

Venezuela lideri Maduro, 5 gün sürecek ülke tarihinin en büyük askeri tatbikatını başlattığını duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Joseph Votel, Suriye’deki ABD askerlerinin çekilmesinin haftalar içinde başlayabileceğini söyledi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil Cübeyr, gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın cesedinin nerede olduğunu bilmediklerini söyledi.

İstanbul’un Çekmeköy ilçesinde zorunlu iniş esnasında düşen askeri helikopterde 4 askerimiz şehit oldu.

Çin, ABD’nin Güney Çin Denizi’ne iki savaş gemisi göndermesini öfke ile karşıladıklarını duyurdu. İngiltere ise ordunun “kağıttan kaplan” görülmemesi için “sert güç” kullanmaya hazır olması gerektiğini belirtti ve bir savaş gemisi ile F-35’lerin bölgeye gönderileceğini duyurdu.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, İsrail’in güvenliğinin Rusya için azami önem taşıdığını, ancak İsrail’in Suriye topraklarındaki saldırılrının gayrimeşru olduğunu açıkladı.

BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Terörle Mücadele Dairesi Başkanı Vladimir Voronkov, farklı kaynakların verilerine göre IŞİD’in 50-300 milyon dolar arasında mali kaynağı kaldığını belirtti.

Irak Ortak Operasyonlar Komutanı Korgeneral Abdulemir Yaralla, “Kerkük’ün güvenliğini bir tek Federal güç sağlayacak. Kurulacak Kerkük Operasyonlar Komutanlığında Peşmerge olmayacak” dedi.

Fas’ta, Kral 6. Muhammed’i hedef alan ve ülkeyi istikrarsızlaştırmayı hedefleyen bir casus hücresi çökertildi. Hücrenin, BAE adına faaliyet gösterdiği belirtildi. BAE’ye ait hücre şebekesinin çökertilmesine paralel BAE, Fas’taki büyükelçisini geri çağırdı.

Kremlin Sözcüsü Dimitriy Peskov, Rusya’nın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ile resmi bir ortaklık kurmayı planlamadığını bildirdi.

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Suriye’nin Deyrizor şehrine düzenlediği hava saldırısında çoğu çocuk ve kadın 50 sivili katletti.

Suriye’de rejim ve muhalifler, Astana süreci çerçevesinde ikinci kez alıkoydukları kişileri eş zamanlı salıverdi. Rusya ve Türkiye’nin garantörlüğündeki takas işleminde iki taraftan da 20’şer kişi serbest bırakıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iddialara yanıt vererek, Venezuela altınının Çorum’da işleneceğini açıkladı.

Rusya Savunma Bakanı Şoygu ile MSB Akar görüşmesinin ardından Milli Savunma Bakanlığı açıklama yaptı: Fırat’ın doğusuna yönelik harekat planı TSK tarafından tamamlandı.

İçişleri Bakanı Soylu, “Öyle bir şey icat ettik ki teröristlerin bir adım atması, kafalarını bir daha bir yerden bir yere çıkarabilmesi mümkün değil. Havalar biraz daha düzelsin bak insansız hava araçlarımızla onlara ne numaralar çekeceğiz.” dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Rus gazını Almanya’ya taşıması planlanan “Kuzey Akım 2” projesinin Avrupa’nın enerji güvenliğini tehdit ettiğini söyledi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Afrika Birliği’nin dönem başkanı oldu.

ABD’nin NATO Büyükelçisi Kay Hutchison, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 almasının, NATO’nun ortak füze savunma sistemini akamete uğratabileceği uyarısında bulunarak “Tüm ittifak endişeli. Türkiye’nin doğru kararı almasını umuyoruz” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, bölge ülkeleriyle iyi ilişkilere sahip olduklarını ve aynı ilişkileri Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile de kurmak istediklerini söyledi.

İngiltere Başbakanı May, “AB ile görüşmelerin devamını temin ettik, şimdi bu süreci tamamlamak için biraz ek süreye ihtiyacımız var.” dedi.

Çin, Türkiye’deki vatandaşları ve Çinli turistler için Türkiye’ye yönelik seyahat uyarısı yayımladı. Uygur Türklerinin tanınan halk ozanı Abdurrehim Heyit nedeniyle Çin ile Türkiye arasında patlak veren kriz devam ediyor.

ABD ile Taliban temsilcileri 18 Şubat’ta Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ‘barış müzakereleri’ için yeniden görüşecek. Öte yandan Amerikan ve Rus heyetlerinin Afganistan’ı görüşmek üzere 22 Şubat’ta bir araya gelecek.

Venezuela Devlet Başkanı Maduro, ‘Guaido er ya da geç mahkeme önünde hesap verecek’ açıklamasında bulundu.

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Eliot Engel, ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalede bulunmayacağını söyledi.

HAVELSAN’ın simülatör alanında dünyadaki en büyük 5 firma arasında yer aldığı duyuruldu.

Fransa’nın başkenti Paris’te, Suriye istihbaratı için çalıştığı iddia edilen bir Suriyeli, insanlık suçu işlediği gerekçesiyle gözaltına alındı. Almanya’da da Suriye istihbaratı için çalıştığı iddia edilen 2 Suriyeli, aynı gerekçelerle tutuklanmıştı.

Soçi Zirvesi: Rusya lideri Putin, Türkiye ile yürütülen çalışmalar sayesinde Suriye’de önemli mesafe katedildiğini belirterek, “Türkiye ile birlikte Suriye’de taraflar arasındaki diyaloga yeni bir ivme kazandıracağımıza eminim.” dedi.

Venezuela lideri Maduro, ülkesinin Brezilya ile olan sınırının kapatılacağını duyurdu. Maduro, Kolombiya ile olan sınırın da kapatılmasının hükümet tarafından değerlendirildiğini söyledi.

Kazakistan’da Cumhurbaşkanı Nazarbayev’in ekonominin birçok alanında olumlu değişimlerin elde edilememesi nedeniyle hükümetin istifasını istemesinin ardından, Bakıtcan Sagintayev’in başkanlığındaki hükümet istifasını sundu.

Hindistan Su Kaynakları Bakanı Gadkari, “Hükümetimiz, Pakistan’la paylaştığı suyu kesme kararı aldı. Suyu Cammu Keşmir ve Pencap’taki vatandaşlarımıza vereceğiz.” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, “ABD’nin politikası Avrupa’nın güvenliğini rehin aldı” dedi. Lavrov, “NATO, genişleme politikasını uygulayarak, Makedonya, Ukrayna ve Gürcistan’ı kendisine çekmeye çalışıyor.” diye konuştu.

Pakistan İçişleri Bakanı Afridi, “Türkiye ve Pakistan, İslam dünyasında yaşanan bu zilleti ortadan kaldıracak ve ümmetin kurtuluşunu sağlayacak inşallah.” dedi.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, IŞİD ile ABD arasındaki anlaşma sonrası 2000 IŞİD üyesinin bölgeden çıkarıldığını bildirdi. Washington yönetiminin teröristleri nereye götürdüğü merak ediliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri, Katar’a yönelik mal sevkiyatı yasağını hafiflettiğini açıkladı.

Maduro hükümeti, Venezuelalı şirketlere ‘Türkiye ve Rusya’da banka hesabı açın’ talimatı verdi. [Bloomberg]

İngiltere, Çinli teknoloji şirketi Huawei’nin casusluk yaptığına dair bir kanıtın olmadığını ve herhangi bir telekomünikasyon riskini yönetebileceklerini açıkladı.

Çin’in eski genelkurmay başkanı Fang Fenghui, yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle ömür boyu hapis cezası aldı.

Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Türkiye ile AB arasındaki üyelik müzakerelerinin askıya alınmasını öneren karar tasarısı, parlamentonun Dışişleri Komisyonu’nda oy çoğunluğuyla kabul edildi.

Milli Savunma Bakanlığı, Topçu ve Füze Okulu Komutanlığındaki ağır silah eğitim atışı esnasında meydana gelen kazada 5 askerimizin yaralandığını bildirdi.

İngiltere’de iktidardaki Muhafazakar Parti üyesi milletvekilleri Heidi Allen, Anna Soubry ve Sarah Wollaston, hükümetin Brexit politikasını gerekçe göstererek partilerinden istifa etti.

Irak’ın Tükrmen şehri Kerkük ile ilgili son kararın verildiği belirtildi. Şehri ordu, yerel polis ve Haşdi Şabi’den oluşacak “ortak gücün” koruyacağı bildirildi.

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, S-400 ve Patriot hava savunma sistemleriyle ilgili açıklama yaptı.

S-400: Başlangıçta söyledik, Temmuz 2019’da teslimat başlayacak. Ekim gibi de sistem aktif olmuş olacak. İki sistem var, ikinci sistemin takvimi ötelenmiş durumda.

Patriot: İkiden fazla hava savunma sistemine ihtiyacımız olduğunu belirttik. Görüşmeler oldu bu yönde, milli çalışamalar da devam ediyor. ABD’den Patriot talebimiz vardı, 1.5 yıl sonra geri dönüş oldu. Görüşmeler devam ediyor. Teklifin içeriğini olduğu gibi kabul edemeyiz.

Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez, “Ordunun sadece bir başkanı var, Maduro. Ordu bir kukla hükümeti kabul etmeyecek. Herhangi bir yabancı güçten emir almayacak. Bunun için cesetlerimizi çiğnemeleri gerek” dedi.

Irak Savunma Bakanlığı, IŞİD üyelerinin geçiş noktalarından biri olan Suriye sınırına “takviye güç” gönderildiğini duyurdu.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Soçi Zirvesi’nde Rusya ve Türkiye’nin, Adana Anlaşması’nı baz alarak Suriye sınırındaki teröristlerden gelen tehditlere karşı durma konusunda anlaştığını iddia etti.

Almanya, geçen yıl 294 milyar dolar ile art arda üçüncü kez dünyada en yüksek ödemeler dengesi fazlası (Cari hesap fazlası) veren ülke oldu.

Irak Başbakanı Abdulmehdi, “Irak’ta hiçbir yabancı askeri üs bulunmuyor. Üslerin hepsi Irak üsleridir.” dedi Abdulmehdi, ABD’li güçlerin durumuyla ilgili de şu an için bir değişiklik olmadığını söyledi.

Esad’ın danışmanı Buseyna Şaban, Kürtlere özerklik verilmesinin Suriye’nin bölünmesi anlamına geleceğini, dolayısıyla bunun mümkün olmadığını vurguladı.

Hindistan’ın ölen askerlerden sorumlu tuttuğu ve tehdit ettiği Pakistan’da Başbakan Imran Khan, Hindistan’ın ‘misilleme yapması halinde’ Pakistan ordusunun en sert şekilde karşılık vereceğini söyledi.

PYD Diplomatik ilişkiler sorumlusu Eldar Halil, Avrupa’nın Türkiye’nin tehditlerine karşı kendilerini korumaması halinde Suriye (Esad) ile askeri işbirliği yapacaklarını söyledi.

İran Meclisi, ülkedeki altyapı yatırımları ve projeler için hükümete yeni yılda Rusya’dan 5 milyar dolar kredi alma izni verdi.

Türkiye’nin Kişinev Büyükelçisi Gürol Sökmensüer, Türkiye ile Moldova arasında karşılıklı kimlikle seyahatin başlayacağını söyledi.

Hindistan ordusunun işgal altındaki Keşmir’de “Muhammed’in Askerleri” adlı örgüte düzenlediği operasyonlarda büyük kayıplar verdiği bildirildi. Çatışmalarda üst düzey asker olarak bir Tuğgeneral yaralandı, bir albay da hayatını kaybetti.

Rostek Başkanı Sergey Çemezov, Rusya´nın sene sonuna kadar Türkiye´ye S-400 kompleksinin sevkiyatını tamamlayacağını bildirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da tahmini olarak S-400’lerin Temmuz ayında teslim edileceğini duyurmuştu.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, Pakistan Başbakanı Khan’ın isteği üzerine hapishanelerdeki 2 bin 107 Pakistanlı mahkumun serbest bırakılması talimatını verdi.

Kremlin Sözcüsü Peskov, ‘Türkiye en büyük yükü taşıyan ülke. 3-4 ay evvel İstanbul’a gittim, uzun zamandır ziyaret etmemiştim. Gözüme bir şey çarptı. İstanbul Arapça konuşmaya başlamış’ ifadelerini kullandı.

Kosova’nın kuruluşunun 11’inci yıl dönümü kutlamaları için düzenlenen resmi geçit töreninde, geçtiğimiz Aralık ayı NATO ve Rusya’nın tepkilerine rağmen kurulması kararlaştırılan Kosova ordusunun ilk askerleri de görücüye çıktı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, resmi ziyaret için geldiği Pakistan’da 20 milyar dolar değerinde mutabakat zaptı imzaladı. Pakistan Milli Bankasına 3 milyar dolar yatıran Suudi hükumetinin, Gvadr iline 10 milyar dolarlık Aramco petrol rafinerisi inşa edeceği açıklandı.

İran’daki Türk takımı Tractor Sazi, Esteghlal’i 1-0 yendiği ve 100 bin seyircinin izlediği maç ile “Türk dünyasında tribünde en çok seyircinin izlediği takım” olarak tarihe geçti.

Pakistan, ülkeye milyarlarca dolar yardım ve yatırım yapacağı düşünülen Veliaht Prens Selman’ın uçağını 6 savaş uçağı ile havada karşıladı.

Beşar Esad, Suriye’nin kuzeyini kontrol eden PYD/PKK’ya, “Sizi devletinizden başka kimse korumaz. Eğer ülkeyi savunmak için kendinizi hazırlamazsanız, onların (Türklerin) kölesi olmaktan başka bir şey yapamazsınız” dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı Poroşenko “Eğer Rusya ateş etmeyi bırakırsa barış başlar. Eğer Ukrayna ateş etmeyi bırakırsa Ukrayna diye bir şey kalmaz” dedi.

Avrupalı müttefiklerini İran ve Venezuela hususlarında uyaran ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, küresel meselelere Rusya’nın da dahil edilmesi önerisini reddetti.

Rusya devletinin sahip olduğu Gazprombank, Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA’ya ait hesapları dondurma kararı aldı.
(Reuters)

Beşar Esad, ülkedeki son gelişmelere ilişkin düzenlenen toplantıda, “Amerikalılara güvenen gruplara, onların sizi korumayacağını söylüyoruz” dedi.

Venezuela Dışişleri Bakanı Arreaza, Venezuela’nın 27 Nisan’da OAS’den (Amerikan Devletleri Örgütü) tamamen ayrılacağını açıkladı.

İran, ilk füze yetenekli Fatih sınıfı denizaltısını resmi olarak hizmete soktu. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani yaptığı açıklamada, “600 ton ağırlığında, deniz mayınları ve seyir füzeleri dahil olmak üzere son teknoloji silahlara sahip” dedi.

Kuveytliler, kredi borçlarının silinmesi talebiyle gösteri düzenlendi. Kuveyt’in İrade Meydanı’nda bir araya gelen yüzlerce gösterici, hükümetten çok sayıda Kuveytliyi ilgilendiren kredi borçlarının silinmesini istedi.

ABD’ye ait 2 uçak, “insanı yardım” adı altında Kolombiya’nın Venezuela sınırında bulunan Cucuta şehrine iniş yaptı.

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, “AB üye ülkelerinin çıkarları, her zaman ABD’nin çıkarlarıyla aynı değil” dedi.

Almanya Başbakanı Angela Merkel, Kuzey Akımı 2 projesi nedeniyle Almanya’ya yöneltilen eleştirilere “Bir Rus gaz molekülü Ukrayna’dan da gelse, Baltık Denizi’nden de gelse yine bir Rus gaz molekülü” diyerek yanıt verdi.

Umman Dışişleri Bakanı Yusuf Alevi, “Biz İsrail’i bir Orta Doğu ülkesi olarak kabul ediyoruz ancak İsrail’in kendisi, Orta Doğu ülkesi olarak kabul edilmesi durumunda katlanacağı sonuçlardan endişeli olabilir.” dedi.

Irak İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin 4 yıl içinde Irak ve Suriye’de düzenlediği hava saldırılarında yaklaşık 12 bin “sivilin” öldüğünü açıkladı.

Arnavutluk’ta hükümetin istifasını isteyen binlerce kişi, başkent Tiran’da erken seçim talebiyle sokaklara indi.

ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Türkiye’nin Rusya’dan satın alacağı S-400 hava ve füze savunma sistemlerini kast ederek “NATO müttefikleri Doğu’dan silah alırken, ABD buna seyirci kalamaz” ifadelerini kullandı.

Lordlar Kamarası Uluslararası İlişkiler Komisyonu, İngiltere’nin Suudi Arabistan’a silah satışının yasalara uygun olmadığını bildirdi.

Soçi dönüşü gazetecilere değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İdlib’de Rusya’yla istişare halindeyiz. Gelişmelere göre her an ortak operasyon olabilir. Halk bölgede Türkiye’yi istiyor” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cemal Kaşıkçı cinayetini uluslararası mahkemeye taşıma noktasında kararlı olduklarını söyledi.

Suudi Arabistan’ın Yemen sınırında, Suudi askerleriyle Husiler arasında çıkan çatışmada en az 9 Suud askeri öldü.

Venezuella Sağlık Bakanı Carlos Alvarado, Rusya, Türkiye, Küba, Çin ve Filistin ile bir dizi uluslararası kuruluşun gönderdiği tıbbi malzeme ve ilaçların ulaştığını açıkladı.

44 Hintli askerin öldüğü son zamanların en büyük saldırısı sonrası konuşan Hindistan Başbakanı Modi, Keşmir’de askerlere, müdahale için karar alma yetkisi verildiğini açıkladı.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki Kürdistan Demokrat Partisi ve Kürdistan Yurtseverler Birliği, hükümetin kurulması, bölgesel başkanlık ve Kerkük meselesinde anlaşmaya vardı.

Rusya, nükleer bomba taşıma kapasitesine sahip uçaklarının Japon Denizi üzerinde uçtuğunu duyurdu.

Türkmenlerin yoğunlukla yaşadığı Irak’ın Kerkük kentinde Türkiye vizesi başvuru merkezi açıldı.

ABD Ankara Büyükelçiliği, Türk Dışişleri’nin ‘Çin’i eleştirmesine katıldıklarını’ belirten bir tweet paylaştı.

Venezuela Devlet Başkanı Maduro, kendisini geçici devlet başkanı olarak ilan eden Juan Guaido’yu “ABD ve Siyonistlerin çıkarlarına hizmet eden bir CIA ajanı” olarak nitelendirdi.

ABD Kongresi ve Temsilciler Meclisi, hükümetin kapanmasının önüne geçmek için harcama ve sınır güvenlik ödeneğini kapsayan bütçeyi onayladı. Bütçede Trump’ın duvar için talep ettiği ödenek yer almadı.

Bahreyn Dışişleri Bakanı Ahmed Al Halife, “Halihazırda İran tehdidiyle mücadele Filistin davasından daha önemlidir” diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, “Suudi Arabistan’ı biz koruyoruz. Onların para dışında bir şeyleri yok” dedi.

Soçi Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani’nin açıklamalarından öne çıkanlar:

Soçi Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Erdoğan:

-Yeni insani krizlerin yaşanmasını istemiyoruz.
-Bölgedeki provakatif girişimlere ortak mücadele etme kararımızı teyit ettik.
-ABD’nin çekilmesi boşluk yaratmamalı.
-Terör koridoruna izin vermeyeceğiz
-İdlip’te rejim ateşkese uymalı.
-Adana Mutabakatı çerçevesinde geleceği şekillendirmeye çalışıyoruz.
-Siyasi çözüm yolunda ciddi mesafe aldık.
-Suriye’de çözüm umudu hiç bu kadar filizlenmemişti.
-5. Suriye Zirvesini Türkiye’de yapacağız.
-AB’nin 3.3 milyar euro sözü vardı, 1.7 milyar euro geldi.
-Suriyeli kardeşlerimizin geri dönmesi konusunu da ele aldık.
-Geri dönüşleri kolaylaştıracak insani alt yapının hazırlanması için biz üzerimize düşeni yapmaya hazırız.

Soçi Zirvesi’nde Rusya Devlet Başkanı Putin:

-ABD askerlerinin çekilmesi olumlu, istikrara katkı sağlayacaktır.
-12. Astana toplantısı mart ayının sonunda yapılacak.
-Suriye Anayasa Komitesi listesi neredeyse tamamen onaylandı.
-Ateşkes terörle mücadeleye zarar vermemeli, teröristler cezasız kalmayacak.
-Çekilme kararı alan Trump, vaatlerini yerine getiriyor.

Soçi Zirvesi’nde İran Cumhurbaşkanı Ruhani:

-Ortak amacımız terör ile mücadele.
-ABD IŞİD militanlarını Afganistan’a kaydırıyor.
-Hem Suriye’nin toprak bütünlüğüne önem vermemiz lazım hem de Kürtlerin haklarına önem vermemiz lazım.
-BM, İsrail’in Suriye’ye karşı saldırılarına sessiz kalıyor.
-ABD bölgeden çekilse bile müdahaleye devam edecektir.
-İdlib’de garantörlerin varlığı geçici, teröristlerin çıkarılması gerekiyor.
-ABD’nin çekilmesi Suriye halkına mutluluk verir.
-ABD ne yaptığını bilmiyor.
-Fırat’ın doğusu da terörden temizlenmeli. Kürtler Suriye toplumu içerisinde temsil edilmeli.
-Mültecilerin dönebilmesi için teröristler temizlenmeli.
-Suriye’nin tamamı hükümetin (Esad) kontrolünde olmalı.

Hindistan Başbakanı Modi Rusya Devlet Başkanı Putin’le, Pakistan Başbakanı Han ise Cumhurbaşkanı Erdoğan ile telefonda görüştü.

Hindistan Başbakanı Modi “Pakistan, ülkemizi terör saldırılarıyla istikrarsızlaştırmaya çalışıyor. Bizim ilerleyişimizi durdurmak istiyorlar. Onların planlarının karşısında kaya gibi sağlam duracağız” dedi.

Pakistan Başbakanı İmran Han, Hindistan’la gerilimin azaltılmasında rol oynaması için Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı arayacağını açıkladı.

FETÖ’nün ‘Orta Asya’daki üssü olarak bilinen’ Kırgızistan’da Yüksek Mahkeme, FETÖ bağlantısı nedeniyle kayyuma devredilen Kaynak Holding’in ülkedeki varlıklarının TMSF’e devredilmesine hükmetti.

İran’ın başkenti Tahran’da Avrupa-Ermenistan-İran-Katar arasında telekomünikasyon ağı kurulmasına yönelik memorandum imzalandı. Proje çerçevesinde Türkiye ve Azerbaycan bypass edilerek Ermenistan’dan geçecek bir internet ağı kurulacak.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Trump ve Kuzey Kore lideri Jong-Un arasında Vietnam’da yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığı belirtildi.

Pakistan Ordu Sözcüsü Gafur, “Hindistan düşürdüğüm dediği Pakistan F-16’sını ve öldürdüğü 350 teröristi ispatlasın.” dedi.

Venezuella Dışişleri Bakanı Jorge Arreaza, Rusya ile askeri birlikteliğin en üst seviyede olduğunu ve bundan memnun olduklarını söyledi. Arreaza, Venezuela Başkan Yardımcısı Rodriguez’in, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile bir araya geleceğini açıkladı.

Pakistan Ordu Sözcüsü Tümgeneral Asıf Gafur, Hindistan’la diyalog yolunu aradıklarını belirterek, “Savaş, siyasetin bittiği yerde başlar. Pakistan’ın amacı savaşacak pozisyona düşmemektir.” dedi.

Filipinler Devlet Başkanı Duterte, Myanmar’dan kaçan Arakanlı Müslümanlara Filipinler’de yaşama önerisinde bulundu.

Türk Deniz Kuvvetleri’nin üç denizde 103 gemi ile düzenlediği Cumhuriyet tarihinin en büyük deniz tatbikatı “Mavi Vatan-2019” bugün başladı ve 8 Mart’a kadar devam edecek.

Mısır’ın başkenti Kahire’deki tren istasyonunda bugün meydana gelen kazada, en az 25 kişinin hayatını kaybetmesi ve 50 kişinin de yaralanmasının ardından Mısır Ulaştırma Bakanı Hişam Arafat istifa etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve başdanışmanı Jared Kushner’i kabul etti.

Pakistan Başbakanı Imran Khan yayınında Hindistan’a seslendi: “Sizde ve bizde olan silahları gözönünde bulundurursan (nükleer başlıklar) yanlış bir adımda bu işin nereye gideceği açık. Biz çözüm için diyaloga hazırız”

İran Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani, “Sayın Zarif, İran dış politikasının sorumlusudur. Dışişleri Bakanlığı’ndaki görev süresi boyunca daima başta Devrim Rehberi olmak üzere devletin en üst düzeyinde desteğe ve onaya sahip olmuştur.” dedi.

Pakistan Başbakanı Imran Khan, Hindistan’ı sorunları diyalog yoluyla çözmeye davet ederek, sağduyunun hakim olması gerektiğini söyledi.

Nijerya’da hafta sonu düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinde APC adayı mevcut Devlet Başkanı Muhammed Buhari yeniden başkan seçildi. 15 milyon oy alan Buhari’nin en büyük rakibi ana muhalefetteki PDP adayı Atiku Abubakar ise 11 milyon oya ulaştı.

Hindistan’a ait bir savaş uçağı Keşmir’de düştü. Aynı dakikalarda Pakistan’a ait 3 savaş uçağı sınırda engellendi.

– Hindistan basını: 2 pilot ve 1 sivil öldü.

– Pakistan: Hava sahamıza giren Hindistan uçaklarından 2’sinin vurulduğunu ve birinin düştüğünü açıkladı.

Hindistan’a ait bir savaş uçağı Keşmir’de düştü. Aynı dakikalarda Pakistan’a ait 3 savaş uçağı sınırda engellendi. Hindistan basını: 2 pilot ve 1 sivil öldü. Pakistan, hava sahasına giren Hindistan uçaklarından 2’sinin vurulduğunu ve birinin düştüğünü açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 füze savunma sistemleri konusunda “Artık geri dönülmesi söz konusu değil” dedi.

Fransa’nın, Hindistan’ın sınırda terörizme karşı güvenliğini sağlama konusunda meşruiyetini kabul ettiği ve Pakistan’ı ülkesindeki terörist grupların eylemlerine son vermeye çağırdığı bildirildi.

İran Cumhurbaşkanı Ruhani, Dışişleri Bakanı Zarif’in istifasını kabul etmediğini açıkladı.

Pakistan, Hint savaş uçaklarının Keşmir sınırından Pakistan hava sahasını ihlal ettiğini, sınırdan 5-6 kilometre içeri giren uçaklardan birinin Pakistan savaş uçaklarının müdahalesinin ardından Hint tarafına kaçarken aceleyle bomba bıraktığını açıkladı.

Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, Hindistan’ın terör kamplarını hedef aldığına dair ifadeleri reddederek, Pakistan’ın Hindistan’ın eylemine karşılık vereceğini söyledi.

ABD’nin Porto Riko ve Kolombiya’ya asker yığdığını belirten Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Nikolay Patruşev, Washington yönetiminin Venezüella’ya askeri müdahale hazırlığı yaptığını ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Ruhani, silahlı kuvvetlerin ekonomiden ellerini çekmeleri ve ekonomiyi halka bırakmaları gerektiğini söyleyerek, “Devrim liderinin emri de bu yöndedir” ifadesini kullandı.

Antartika’daki Türk Bilim Üssü resmen kuruldu.

Sudan Dışişleri Bakan Vekili Bedreddin Abdullah, Türkiye ile Sudan arasındaki ikili ilişkilerin gelişmesini istediklerini belirterek, “Türkiye’yi örnek alıyoruz” dedi.

Hindistan, 40’tan fazla askerin öldüğü saldırının ardından Pakistan topraklarına hava saldırısı düzenledi. Saldırıda militan kamplarının vurulduğu öne sürüldü. Konuyla ilgili henüz Pakistan tarafından açıklama yapılmadı.

Orta Akdeniz’de dün başlayan DYNAMICMANTA-2019 Tatbikatına TCG GÜR Denizaltısı, 1 Deniz Karakol Uçağı ve NATO Daimi Deniz Görev Grubu-2’de görevli TCG GELİBOLU fırkateyni katıldı.

Venezuela’daki krizin masaya yatırıldığı Lima Grubu toplantısında, askeri müdahaleden kaçınılması çağrısı yapıldı.

Irak Cumhurbaşkanı Salih ile Ruhani görüşmesinde iki ülkenin bayrağı bulunurken, Esad ile Ruhani görüşmesinde sadece İran bayrağı yer aldı.

Rusya; Afganistan, Pakistan ve Çin ile sınırı olan, Orta Asya’daki en büyük askeri üssünün bulunduğu Tacikistan’a 9 milyon dolarlık askeri teçhizat hibe etti.

Arap Birliği ve Körfez İşbirliği Teşkilatı’nın 2016’da (Trump’dan önce) ilanın ardından İngiltere de Hizbullah’ı terör örgütü ilan etti.

Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Aleksey Yerhov, Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ilişkilerin zirveye ulaşmak üzere olduğunu söyledi.

ABD destekli terör örgütü YPG’nin bir diğer terör örgütü IŞİD’in Suriye’de kalan kalesi Bağoz’u ele geçirmesinin ardından, IŞİD elebaşı Ebubekir Bağdadi’nin Irak’a kaçtığı iddia edildi. IŞİD’den kalan 50 ton altın da YPG’nin eline geçti.

Cezayir Devlet Başkanı Abdulaziz Buteflika’nın görevinde beşinci dönem için de adaylığını açıklamasının ardından başlayan protestolar ülkenin her tarafına yayılmaya başladı.

Mısır’ın turistik beldesi Şarm el-Şeyh’te başlayan “İstikrarda Yatırım” başlıklı Avrupa Birliği-Arap Birliği Zirvesine, Arap ülke liderlerinin yarısı katılmadı.

Birleşmiş Milletler Afganistan Misyonu, 2018 yılında 3 bin 804 sivilin hayatını kaybettiğini açıklayarak, savaşın başladığı 2001’den beri en yüksek sivil kaybın görüldüğünü kaydetti. Bu verilere rağmen ABD ile Taliban arasındaki görüşmelerin başarılı geçtiği belirtiliyor.

Yemen’in kuzeyindeki Sada kentinde Husilerin bir semt pazarına düzenlediği saldırıda 12 asker öldü, aralarında sivillerin de bulunduğu 50 kişi yaralandı.

İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii ile Hindistan Savunma Bakanlığı arasında 500 milyon dolara 50 Heron insansız hava aracının satılması konusunda anlaşmaya varıldı.

Gabon Cumhurbaşkanı Ali Bongo’nun, ekim ayında geçirdiği felç sonrası tedavi sürecinin devam ettiği Fas’tan ayrılarak ülkesine döndüğü bildirildi. Bongo yurt dışındayken ülkede başarısız bir darbe girişimi yaşanmıştı.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Suriye-Türkiye sınırına tampon bölge üzerinde görüşmelerin iki tarafın da pozisyonları göz önünde bulundurularak devam ettiğini söyledi. Lavrov sınıra Rus askeri polis birliklerinin konuşlandırılabileceğini belirtti.

Kolombiya Devlet Başkanı Duque, Venezuela’ya gönderilmek istenen insani yardımlara ilişkin “Bu süreçte yaşanacak her türlü şiddetin sorumlusu gaspçı Nicolas Maduro olacaktır.” dedi.

Çin’i ziyaret eden Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, Pekin yönetiminin Doğu Türkistan’da inşa ettiği ve milyonlarca Uygur Türkünü asimilasyona tabi tuttuğu toplama kamplarını desteklediklerini söyledi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev, bugüne kadar tasarımında hem Kazakça hem de Rusçanın kullanıldığı banknotlar ve madeni paraların sadece ana dilde basılmasına ilişkin kararnameyi imzaladı.

ABD Başkanı Trump, “Diğer ortaklarımızla birlikte Suriye’de küçük bir grup askerimizi bırakabiliriz. Geri adım atmadım. Bunlar Suriye’deki insanlarımızın sadece küçük bir bölümünü oluşturuyor.” dedi.

Venezuela hükümeti, Brezilya sınırının kapatılmasının ardından Kolombiya’nın “ciddi ve yasa dışı tehditlerini” gerekçe göstererek bu ülkeyle olan sınırı da geçici olarak kapatma kararı aldı.

Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir, hükümetin feshedildiğini ve ülkede 1 yıl süreyle olağanüstü hal ilan edildiğini açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, “Kıbrıs’daki garantörlük sistemi artık eskidi. Kıbrıs’ta yabancı garantileri bugünün gerçeğine cevap vermiyor. Mevcut garantörlük BM Güvenlik Konseyi garantileri ile değiştirilmeli.” dedi.

Suriye Son Durum Haritası (Mart 2019)

Editör
-
0
Suriye Son Durum Haritası (Mart 2019)

Stratejik Ortak olarak Şubat ve Mart ayı güncel Suriye son durum ve savaş haritasını sizler için hazırladık.

ABD ordusunun Suriye’den çekileceğini açıklamasının üzerinden aylar geçti. Washington kanadında çekilmeye ilişkin Türkiye ile görüşmelerin sürdüğü belirtilse de farklı taraflar farklı açıklamalarda bulunuyor. ABD Başkanı Trump, 250 kadar Amerikan askerinin Suriye’nin kuzeyinde kalacağını söyledi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un ise Türkiye’nin de çıkarları gözetilerek sınıra Rus askeri polisinin yerleştirilebileceğini ifade etmesi bölgenin geleceğinin nasıl şekilleneceğini akıllara getiriyor.

Öte yandan IŞİD’in Suriye’de kontrol altında tuttuğu son yerleşim bölgesi olan Bagoz’da çatışmaların sürdüğü, İdlib‘de ise rejim güçlerinin aylar sonra bölgeye ilk kez hava saldırısı düzenlediği ifade edildi.

İşte Suriye’de son durum haritası ve diğer gelişmeler…

1 Mart 2019:

Suriye son durum haritası (1 Mart 2019) – Kaynak: Jusoor for Studies

Alternatif harita: 1 Mart 2019

Suriye son durum haritası (1 Mart 2019) – Kaynak: Suriye Gündemi

1 Şubat 2019:

Suriye son durum haritası (1 Şubat 2019) – Kaynak: Jusoor for Studies

Suriye ile ilgili Şubat ayında yanan bazı önemli başlıklar:

ABD öncülüğündeki IŞİD ile Mücadele Koalisyonu; 2014 -2018 yılları arasında Irak ve Suriye’de en az 1190 sivili katlettiklerini, IŞİD mevzilerine de yaklaşık 32 bin 400 hava saldırısı düzenlediklerini duyurdu.

PKK/KCK terör örgütünün sözde yürütme konseyi üyesi Davut Baghestani ve beraberindeki 3 kişi Adana’da yakalandı.

Eski IKBY Başkanı Mesut Barzani ile Suriyeli muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komitesi (MYK) Başkanı Nasır Hariri Suriye’deki gelişmeleri ele aldı.

ABD Başkanı Trump, ABD’nin Suriye’den çekilme kararına ilişkin, “Zorunda kalırsak geri döneriz. Çok hızlı geri gelebiliriz ve ayrılmıyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, istihbarat birimlerinin Suriye ile alt düzeyde dış politika yürüttüğünü ifade etti.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, Kalın, Münbiç ile ilgili, “Amerikalılarla konuştuğumuz şekilde yol haritasının hayata geçirilmesi noktasında Ruslarla da mutabık kaldık.” dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye’de yakalanan yabancı uyruklu IŞİD üyelerinin vatandaşı oldukları ülkeler tarafından alınması için çağrı yaptı.

2014’te Kobani ile hava saldırılarına başlayan ABD öncülüğündeki koalisyonun, Suriye ve Irak’ta vurduğu noktaların hızlandırılmış hâli.

ABD Senatosu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye ve Afganistan’daki askerleri hızlıca çekmesine karşı çıkan bir maddeyi de içeren bir yasa tasarısını 23’e karşı 77 ile onayladı.

ABD’nin Nisan ayının sonuna kadar tüm askerlerini Suriye’den çekeceği belirtildi. [WSJ]

Suriye merkezli ‘Snack Syria‘ haber sitesi, Suriye istihbarat şefi Ali Memlük’ün, Ocak ayında Türkiye’yi ziyaret ettiğini ve Türk mevkidaşları ile çeşitli görüşmeler gerçekleştirdiğini iddia etti.

“ABD Ortadoğu’da önemli bir güçtür, öyle çekilemez” diyen PKK elebaşı Cemil Bayık, ‘Suriye’de çözümü engelleyen tarafın İran olduğu söylense de asıl sorun Türkiye’nin varlığıdır’ ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Joseph Votel, Suriye’deki ABD askerlerinin çekilmesinin haftalar içinde başlayabileceğini söyledi.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, İsrail’in güvenliğinin Rusya için azami önem taşıdığını, ancak İsrail’in Suriye topraklarındaki saldırılarının gayrimeşru olduğunu açıkladı.

SDH/PYD liderlerinden Eldar Halil:
– Şam ile diyalog henüz başlamadı.
– Rusya arabulucu olmalı.
– Bizim ihtiyacımız Türkiye ile aramıza hat çekilmesi.
– İlk kez bir NATO üyesi (Afrin’de) Rusya ile sahada iş birliği yaptı.
– Bazı Arap ülkeleri bizi destekliyor. [Al Monitor]

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Suriye’nin Deyrizor şehrine düzenlediği hava saldırısında çoğu çocuk ve kadın 50 sivili katletti.

Deyrizor’da Son Durum Haritası: Çatışmalar ve Petrol Kuyuları

Suriye’de rejim ve muhalifler, Astana süreci çerçevesinde ikinci kez alıkoydukları kişileri eş zamanlı salıverdi. Rusya ve Türkiye’nin garantörlüğündeki takas işleminde iki taraftan da 20’şer kişi serbest bırakıldı.

Fransa’nın başkenti Paris’te, Suriye istihbaratı için çalıştığı iddia edilen bir Suriyeli, insanlık suçu işlediği gerekçesiyle gözaltına alındı. Almanya’da da Suriye istihbaratı için çalıştığı iddia edilen 2 Suriyeli, aynı gerekçelerle tutuklanmıştı.

Soçi Zirvesi: Rusya lideri Putin, Türkiye ile yürütülen çalışmalar sayesinde Suriye’de önemli mesafe katedildiğini belirterek, “Türkiye ile birlikte Suriye’de taraflar arasındaki diyaloga yeni bir ivme kazandıracağımıza eminim.” dedi.

Irak İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin 4 yıl içinde Irak ve Suriye’de düzenlediği hava saldırılarında yaklaşık 12 bin “sivilin” öldüğünü açıkladı.

Soçi dönüşü gazetecilere değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İdlib’de Rusya’yla istişare halindeyiz. Gelişmelere göre her an ortak operasyon olabilir. Halk bölgede Türkiye’yi istiyor” dedi.

Beşar Esad, ülkedeki son gelişmelere ilişkin düzenlenen toplantıda, “Amerikalılara güvenen gruplara, onların sizi korumayacağını söylüyoruz” dedi.

PYD Diplomatik ilişkiler sorumlusu Eldar Halil, Avrupa’nın Türkiye’nin tehditlerine karşı kendilerini korumaması halinde Suriye (Esad) ile askeri işbirliği yapacaklarını söyledi.

Esad’ın danışmanı Buseyna Şaban, Kürtlere özerklik verilmesinin Suriye’nin bölünmesi anlamına geleceğini, dolayısıyla bunun mümkün olmadığını vurguladı.

Beşar Esad, Suriye’nin kuzeyini kontrol eden PYD/PKK’ya, “Sizi devletinizden başka kimse korumaz. Eğer ülkeyi savunmak için kendinizi hazırlamazsanız, onların (Türklerin) kölesi olmaktan başka bir şey yapamazsınız” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Soçi Zirvesi’nde Rusya ve Türkiye’nin, Adana Anlaşması’nı baz alarak Suriye sınırındaki teröristlerden gelen tehditlere karşı durma konusunda anlaştığını iddia etti.

Irak Savunma Bakanlığı, IŞİD üyelerinin geçiş noktalarından biri olan Suriye sınırına “takviye güç” gönderildiğini duyurdu.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, IŞİD ile ABD arasındaki anlaşma sonrası 2000 IŞİD üyesinin bölgeden çıkarıldığını bildirdi. Washington yönetiminin teröristleri nereye götürdüğü merak ediliyor.

ABD Başkanı Trump, “Diğer ortaklarımızla birlikte Suriye’de küçük bir grup askerimizi bırakabiliriz. Geri adım atmadım. Bunlar Suriye’deki insanlarımızın sadece küçük bir bölümünü oluşturuyor.” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Suriye-Türkiye sınırına tampon bölge üzerinde görüşmelerin iki tarafın da pozisyonları göz önünde bulundurularak devam ettiğini söyledi. Lavrov sınıra Rus askeri polis birliklerinin konuşlandırılabileceğini belirtti. (https://www.sharkclub.com/)

ABD destekli terör örgütü YPG’nin bir diğer terör örgütü IŞİD’in Suriye’de kalan kalesi Bağoz’u ele geçirmesinin ardından, IŞİD elebaşı Ebubekir Bağdadi’nin Irak’a kaçtığı iddia edildi. IŞİD’den kalan 50 ton altın da YPG’nin eline geçti.

Kaynak: StratejikOrtak.com

İsrail ve Suriyeli Muhalifler İlişkisi

Ajans Haber
-
1
İsrail ve Suriyeli Muhalifler İlişkisi

Suriye İç Savaşı başladığından beri, yıllar içinde bölgede çok sayıda değişiklik meydana geldi. Dünya kamuoyunda Beşar Esad, iktidarı kaybetmek üzereyken bugün tekrar Suriye’nin meşru lideri olarak kabul ediliyor, IŞİD neredeyse ülkenin yarısını ele geçirmişken seneler süren savaşın ardından çöllere geri dönerek gerilla tipi saldırılara geçti, YPG/SDG sıfır noktasından rejimden özerklik isteyecek konuma geldi, Türkiye bölgeye dahil oldu, ABD askeri üsler açtı, Rusya Akdeniz’e indi vesaire…

Bugün yavaşlayarak devam eden Suriye İç Savaşı boyunca analistler kendi ideolojilerine göre tüm bu yaşananları farklı biçimlerde yorumladı. Bu görüşler temelde üç tanedir.

İlkine göre, ABD “büyük oyunu” kurmuş, planlamış ve uygulamış ya da başarısız olmuştur.

İkinci görüşe göre Rusya Esad’ı kurtarmış, Akdeniz’e inmiş ve başarılı olmuştur, radikal cihatçı grupları ABD beslemektedir.

Üçüncü görüşe göre ise Esad’ın baskıcı rejmine karşı başlatılan barışçıl protestolar provokasyon ve aşırı güç kullanımı sonucunda, Körfez Ülkelerinin ve halkın sosyolojik, psikolojik durumundan ötürü radikal,ayrılıkçı görüşlerin oluşmasına neden olmuş ve selefi/cihadi yapılarla birlikte Kürtlerin de bölgede farklı bir otorite olmaya çalışmasına sebebiyet vermiştir.

Bu üç görüşü kısaca aktardıktan sonra, Türkiye’de pek gündem olmayan bir konu ile devam edeceğim:

İsrail – Suriye muhalefeti ilişkisi… Çeşitli kaynaklardan derlemeler ile bir araştırmaya başlıyoruz:

Courtesty'den alınmıştır.
Courtesty’den alınmıştır.

İlk fotoğraf, İsrail gazetesi Jerusalem Post‘ta yayınlanmıştır. Fotoğrafta Likud Partisi üyesi Ayoub Kara ve Suriye Devrimi hareketinin fikir babalarından Dr. Kamal-Al-Labwani bulunuyor. 2011 yılında rejim tarafından hapse atıldıktan sonra çıkan Labwani, İsrail Amerikan Konsülü isimli kar amacı gütmeyen kuruluşta çalışmalarını sürdürmektedir. 2016 yılında İsrail Meclisi Knesset’i ziyaret eden Labwani, özellikle Hader bölgesinde İsrail’in Suriyeli muhalifleri İsrail içinde tedavi etmektense, Suriye içinde hastahaneler açarak daha efektif olabileceğini iletmiştir.

Fotoğraf Jerusalem Post'ta yayınlanan bir habere aittir. Hakları AFP,JP ve Jack Guez'e aittir.
Fotoğraf Jerusalem Post’ta yayınlanan bir habere aittir. Hakları AFP,JP ve Jack Guez’e aittir.
Netanyahu yaralı muhalifleri ziyaret ederken.
Netanyahu yaralı muhalifleri ziyaret ederken.

İkinci çalışmada yine Jerusalem Post’ta yer alan bir haber RT (Russia Today) isimli haber ajansında da yerini almıştır. JP’nin editörü David Brinn’in ilgili haberle bağlantılı olarak verdiği bilgilere göre, İsrail Ordusu özellikle Golan Tepeleri bölgesinden Suriyeli muhaliflere para ve silah desteğinde bulunmuştur.

Brinn’in yayınladığı haberin ardından kısa bir süre sonra “güvenlik gerekçeleri sebebiyle” yazı apar topar siteden kaldırılmışsa da, Russia Today konu hakkında araştırmasını genişletmiştir. İyi Komşu Operasyonu olarak bilinen proje hakkında daha fazla araştırma yaparak konu hakkında bilginizi genişletebilirsiniz.

Üçüncü kaynak doğrudan, MOSSAD‘ın eski çalışanı Efrahim Halevy’den. Al Jazeera, Tasnim News, Middle East Monitor gibi haber sitelerinde yayınlanan ropörtajda Halevy, şuan Türkiye’nin de terör listesinde bulunan, zamanın el Nusra’sı, bugünün HTŞ’si olarak bilinen Colani komutasındaki örgüt üyelerinin sınırda tedavi edildiğini açıklamıştır.

Al Jazeera muhabiri Mehdi Hasan’ın konuyla ilgili sorusunu doğru, bazen düşmanlara bile insani davranmak gerekir şeklinde yanıtlayan Halevy aynı soru Hizbullah için sorulduğunda ise, Nasrallah’ın militanları için aynı şeyi söyleyemem şeklinde bir yanıt vermiştir.

Dördüncü haber, İngiltere merkezli Foreign Policy dergisinin, internet yayınında görev alan Elizabeth Tsurkov’un raporunu ihtiva etmektedir. Habere göre, İran tarafından eğitilip,donatılan ve Suriye’ye gönderilen Şii milislerin İsrail’e yaklaşmaması için, bölgede bulunan 12 muhalif gruba silah ve lojistik yardımda bulunuldu.

Haberin detayına inildiğinde, her muhalif savaşçıya aylık 75 dolar ücret verildiği,önceki silah yardımlarının ağır silahlar, havan topları ve zırhlı araçlar şeklinde arttırıldığı belirtilmektedir.

İsrail – Suriyeli muhalifler ilişkisinin bir başka örneği de, geçtiğimiz yıl yaşanan ve Esad rejiminin zaferiyle sonuçlanan Daraa Savaşı idi. Bölgede rejim-muhalif savaşı alevlenmeden kısa bir süre önce, IŞİD’e bağlı Halid bin Velid Ordusu, bölgedeki muhaliflere yoğun bir saldırı başlattıktan kısa bir süre sonra İsrail tarafından muhaliflere İHA’larla bilgi paylaşımı sağlandığı raporlarına sosyal medya üzerinden ulaşmıştık.

Savaşın ardından Daraa’da bulunan muhalifler Idlib’e tahliyeyi kabul etmiş, IŞİD üyeleri de Suveyde doğusuna hareketlenerek bölgeden ayrılmıştır.

Tüm bunların haricinde, İsrail ile Suriyeli Muhalifler arasında ilişkiyi araştıran ve bu konuda haberler ile analizler gerçekleştiren bazı kuruluşlar şöyledir; Times of Israel, Haaretz, Voice of America, The Guardian, Wall Street Journal, Press TV..

Saha araştırmaları doğrultusunda, İsrail ile Suriyeli Muhalifler arasında bir ilişki olduğunu anlamak mümkündür. Bu ilişkinin sınırlı bir ilişki olduğu, muhalifler için İsrail askerlerinin feda edilecek noktaya gelmemesinden anlıyoruz. Öte yandan İsrail’in İran milislerinin sınıra yaklaşmaması konusunda, muhaliflerin bölgedeki etkinliğinin azalmasından sonra, doğrudan hava saldırıları ile keskin bir tavır çizdiğini görüyoruz. Rusya’nın bu konuda İsrail’e garanti verecek şekilde adımlar atması da İran’ı elbette kızdırmış durumda…

Kaynaklar

Inside Israel’s Secret Program to Back Syrian Rebels

https://www.timesofisrael.com/report-israel-armed-rebels-in-south-syria-for-years-in-effort-to-block-iran/

https://www.haaretz.com/middle-east-news/syria/in-syria-israel-secretly-armed-and-funded-12-rebel-groups-1.6462729

https://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Foreign-report-Israel-aids-rebels-to-fight-Iran-proxy-and-Isis-566713

https://www.voanews.com/a/syria-rebels-surrender-frontier-with-israel/4490654.html

https://www.theguardian.com/world/2018/jul/20/assad-eyes-victory-as-syrian-rebels-poised-to-quit-golan-heights

https://www.aljazeera.com/programmes/upfront/2016/05/mossad-head-israel-medical-aid-al-nusra-front-160531081744269.html

1...103104105...198198 Sayfanın 104. Sayfası